La Grazia — film, w którym Paolo Sorrentino po raz kolejny mierzy się z wielkimi pytaniami przez pryzmat jednego, nieoczywistego bohatera. Toni Servillo, aktor od lat będący twarzą włoskiego kina autorskiego, uosabia tu postać prezydenta — męża stanu powszechnie szanowanego, ukrywającego pod sztafażem władzy całe morze prywatnych porażek, żalu i nieprzepracowanej złości.

Na pierwszy rzut oka to portret człowieka, który od dawna żyje ciałem urzędu: ceremoniami, obowiązkami, etykietą. Pomiędzy tymi oficjalnymi gestami odnajdujemy jednak historię mężczyzny, który mimo upływu lat nie potrafi wybaczyć zmarłej żonie zdrady. To także opowieść o ojcu, zagubionym i nieumiejącym odnaleźć drogi do córki, i o decydencie stojącym przed dylematem, którego konsekwencje wykraczają daleko poza prywatny rachunek sumienia — w jego rękach leży prawo łaski wobec dwojga skazanych na dożywocie. Którą zbrodnię można przebaczyć: brutalny akt miłosierdzia czy morderstwo z miłości?

Sorrentino buduje film jak intymny fresk moralny. Zamiast prostych odpowiedzi serwuje zniuansowane obrazy — sceny publicznych wystąpień przeplatają się z zamkniętymi, niemal klaustrofobicznymi kadrami prywatności; formalny, uroczysty język państwowych procedur kontrastuje z cichymi, bolesnymi wyznaniami. Reżyser, znany z umiejętności łączenia teatralnej stylizacji z głębokim humanizmem (widzieliśmy to m.in. w Il Divo czy The Great Beauty), po raz kolejny wykorzystuje swój niepowtarzalny język filmowy: wysmakowane kompozycje, precyzyjną pracę światłem, momenty ironicznego dystansu i muzykę, która podkreśla wewnętrzny rytm bohatera.

Toni Servillo daje tu aktorstwo najwyższej próby. Jego prezydent nie krzyczy, nie manifestuje wielkich gestów — to człowiek o skomplikowanej mimice, spojrzeniu, które mówi więcej niż każde zdanie. Servillo potrafi uczynić z najmniejszego ruchu decyzję moralną — gest dłoni, milczenie podczas posiłku, niespodziewane uśmiechy i długie chwile wpatrzenia w puste krzesło po żonie. To rola, która łączy siłę i słabość, autorytet i bezradność; aktorskie mistrzostwo polega na tym, że widz nie tyle obserwuje, ile odczuwa proces wewnętrznego rozliczenia.

Film stawia też pytania o granice łaski i sprawiedliwości. Prawo łaski, formalnie narzędzie humanizmu, staje się w La Grazia areną rozgrywki między publiczną odpowiedzialnością a prywatnym rozrachunkiem. Czy państwo powinno ulegać emocjom? Czy urzędnik, który jest zarazem mężem i ojcem, ma prawo mieszać własne demony z decyzjami dotyczącymi cudzych żyć? Sorrentino nie podaje recepty — zamiast tego konstruuje moralne laboratorium, w którym każda odpowiedź ma swoją cenę.

Równie ważna jest w filmie relacyjna strona tragedii — obraz ojcostwa, które zawiodło. Relacja prezydenta z córką jest jednym z najbardziej poruszających wątków: pokazuje, że nawet najwyższa pozycja społeczna nie chroni przed samotnością i brakiem porozumienia w najbliższych relacjach. To bolesne przypomnienie, że decyzje publiczne i prywatne splatają się ze sobą w najbardziej nieoczekiwany sposób.

La Grazia to film pełen sprzeczności — estetycznej precyzji i moralnej niejednoznaczności, chłodnej rejestracji ceremonii i gorączkowego wewnętrznego rozliczenia. Sorrentino udowadnia, że nawet znając siebie, można podjąć decyzję, która zaskoczy nas samych i przyniesie ulotne, ale prawdziwe uczucie wolności. To kino, które każe myśleć po seansie: o przebaczeniu, o granicach władzy, o napięciu między uczuciem a prawem.

Dla widzów ceniących kina refleksyjnego, z napięciem etycznym i aktorskim wyrazem na pierwszym planie, La Grazia będzie pozycją obowiązkową. To film, który przypomina, że największe dramaty rozgrywają się nie zawsze na scenie wielkiej polityki, lecz w ciszy prywatnych wyborów. I zadaje pytanie, które pozostaje długo po napisach: do kogo należą nasze dni?