Wielki Marty — portret ambicji, która wszystko giętkie

Wielki Marty to film, który przyciąga i odpycha jednocześnie. Reżyserka Magdalena Orłowska (autorka głośnego debiutu Palmowe Miasto) podjęła się niełatwego tematu: jak daleko może posunąć się człowiek, by stać się gwiazdą? Odpowiedź, którą serwuje nam film, jest bezlitosna i zimno hipnotyzująca — to opowieść o człowieku, który postanowił wygiąć wszystkie reguły świata pod własne ambicje.

O czym jest film? Marty (w roli tytułowej znakomity Tomasz Nowak) marzy o wielkości ponad miarę. Z małomiasteczkowych prób, przez prowincjonalne występy, trafia w sam środek miejskiej sceny show-biznesu. Nie cofnie się przed niczym: zawrze sojusze z ludźmi, od których intuicyjnie powinien trzymać się z daleka, wykorzysta czyjąś słabość, a gdy trzeba — uwiedzie każdą kobietę, która stanie mu na drodze, byle tylko jego nazwisko było na pierwszych stronach. Film rozgrywa się na styku sukcesu i upadku — obserwujemy nie tylko skok w górę, ale i lawinę kompromisów, które przyjdzie mu zapłacić.

Marty jako antybohater
Marty nie jest jednym z tych bohaterów, których łatwo lubić. To postać pełna sprzeczności: charyzmatyczny, błyskotliwy, a jednocześnie klaustrofobicznie niepewny. Nowak daje postaci odcienie — jego Marty potrafi być uwodzicielski i łamliwy w tej samej scenie. Orłowska konsekwentnie unika prostych osądów; kamera patrzy na niego z równym zainteresowaniem i chłodnym dystansem, dzięki czemu widz jest zmuszony do ciągłego balansowania między potępieniem a współczuciem.

Sojusze, które kosztują
Film nie ogranicza się do psychologicznego studium jednostki. Ważną rolę odgrywają postaci drugoplanowe: Lena (Ewa Szymańska) — dziennikarka, która widzi w Martym temat na karierę i jednocześnie coraz bardziej zostaje wmanewrowana w jego grę; Grzegorz „Garg” Nowakowski (Bogdan Krajewski) — menedżer o dwuznacznej moralności; oraz grupa ludzi sukcesu, dla których Marty jest zarówno narzędziem, jak i zagrożeniem. Te relacje pokazują, że droga na szczyt to nie tylko osobisty wybór, ale także sieć interesów i zdrad.

Styl i konwencja
Orłowska operuje ostro, ale z wyczuciem — zdjęcia autorstwa Piotra Zalewskiego, w wielu ujęciach o ostrym kontraście, nadają filmowi estetykę bliską filmom neo-noir. Miasto, w którym rozgrywa się akcja, to osobny bohater: neonowe kluby, hotelowe apartamenty, sale prób i studia telewizyjne tworzą przestrzeń, w której moralność jest w stanie stać się towarem. Montaż (dynamiczny w pierwszej połowie, rozmontowany i rozciągnięty w drugiej) skutecznie ilustruje tempo życia Marty’ego i cenę, jaką płaci za sławę. Muzyka — eklektyczna mieszanka elektroniki i jazzu — podkreśla zarówno magnetyzm scen, jak i ich chłód.

Tematy, które zostają
Wielki Marty to film o ambicji, ale też o współczesnej gospodarce uwagi. Orłowska stawia niewygodne pytania: ile wart jest człowiek, gdy zostaje przeliczony na oglądalność? Jakie relacje niszczy pogoń za sławą? I czy w świecie, gdzie granice między autentycznością a projekcją są zaburzone, istnieje jeszcze pojęcie „wielkości”? Film nie daje łatwych odpowiedzi, za to pozostawia trwały dyskomfort — a to w kinie często wartość sama w sobie.

Dla kogo?
Wielki Marty to tytuł dla widzów lubiących kino z moralnym ciężarem i ambicją artystyczną. To także film, który może wywołać dyskusję o etyce mediów i mechanizmach sławy. Choć momentami brutalny w diagnozie, potrafi być też przejmująco ludzki.

Ocena końcowa: mocne 4/5 — poruszający, dobrze zagrany i śmiały w formie, czasem jednak bliski moralnego spektaklu. Warto obejrzeć i porozmawiać po seansie.