Głowna: powstała mapa lokalnego rzemiosła

Na skrzyżowaniach codzienności — tam, gdzie kończy się internetowy koszyk, a zaczyna ręka z narzędziem — wciąż bije serce rzemiosła. Właśnie tę żywą tkankę osiedla Główna uwieczniła nowa „Mapa rzemiosła” przygotowana przez społeczne centrum kultury Fyrtel Główna. To nie tylko lista usług — to zapis relacji, umiejętności i drobnych miejsc, które sprawiają, że życie w dzielnicy toczy się sprawnie, naprawialnie i z szacunkiem dla tradycji.

Publikacja obejmuje 38 punktów zlokalizowanych w mieszkaniowej i historycznej części Głównej, wyznaczonej ul. Bałtycką, ul. Hlonda oraz torami kolejowymi. To przekrój rzemiosł — od pracowni domowych po niewielkie zakłady usługowe. Spotkamy tu modelarza, renowatora mebli i witrażystkę, rękodzielników, fryzjera i barbera, mechanika i blacharza, kominiarza, pszczelarza, krawcową. To miejsca, gdzie skracasz spodnie, odnawiasz fotel, naprawiasz pralkę, podcinasz włosy albo przychodzisz po poradę, jak przywrócić przedmiot do życia zamiast go wyrzucać.

„Pojęcie rzemieślnika stosujemy bardzo szeroko. Obejmuje ono zarówno wytwórczość warsztatową i pracownie, jak i usługi oparte na specjalistycznej wiedzy oraz umiejętnościach manualnych, technicznych czy artystycznych” — podkreśla historyk sztuki i animator Maciej Szymaniak, współpracujący przy tworzeniu mapy. To ważne przypomnienie: rzemiosło to nie tylko fach starego zakładu, to wiedza praktyczna i ciągłe uczenie się, które w różnych formach przetrwało i adaptuje się do nowych warunków.

Mapa to też wstęp do lokalnej historii. Przez dekady na terenie Głównej pracowali stolarze, kołodzieje, bednarze, krawcowe, szwaczki, fryzjerzy, obuwnicy, cukiernicy, destylatorzy czy cygarnicy. Mieszkańcy wymieniali usługi i doświadczenia; osiedle było miejscem pracy wielu rodzin. XX wiek przyniósł zmiany społeczno-ekonomiczne — część zawodów zniknęła, część miejsc pracy przeniosła się poza dzielnicę. Mapa pokazuje jednak, że tradycja rzemieślnicza nie została pogrzebana: zmieniła formę, przybrała nowe oblicza, pojawiły się młode inicjatywy i powroty do praktyk naprawczych.

Znalazły się tu pracownie prowadzone w domach, rodzinne warsztaty z kilkudziesięcioletnią tradycją i początkujące przedsięwzięcia. To mieszanka doświadczenia i świeżości — ludzie, którzy znają swoją dzielnicę i jej potrzeby, a także ci, którzy wnoszą nowe rozwiązania i estetykę. Taka mozaika buduje lokalną odporność — kiedy coś się psuje, sąsiedztwo zna kogoś, kto potrafi to naprawić.

Projekt graficzny mapy przygotował poznański grafik Jakub Haremza. Bezpłatne egzemplarze można otrzymać w wybranych punktach usługowych na terenie osiedla oraz w społecznym centrum kultury Fyrtel Główna przy ul. Głównej 42.

Do mapy dołączony jest też cyfrowy plik PDF (dostępny do pobrania). Przy okazji pracy nad mapą jej autorzy postanowili także szerzej opowiedzieć o rzemieślnikach — powstaje cykl mikrowywiadów i relacji publikowanych na Instagramie. „Przy pracy nad mapą udało nam się odwiedzić i porozmawiać z częścią rzemieślników i rzemieślniczek. Relacje z tych spotkań i mikrowywiady planujemy publikować na naszych mediach społecznościowych, dlatego warto je śledzić” — zachęca Asia Gruszczyńska ze Stowarzyszenia Młodych Animatorów Kultury.