Ostatni wiking — kryminalna odyseja o braterstwie, szaleństwie i muzyce

Po czternastu latach odsiadki Anker wraca na wolność z jednym prostym celem: odzyskać zrabowaną fortunę. Szybko okazuje się jednak, że misja nie będzie ani prosta, ani czysto kryminalna. Łup ukrył jego brat Manfred, który od dawna nie jest już Manfredem — przedstawia się jako John Lennon i dryfuje po świecie zaburzonej tożsamości. Reakcja Ankera jest natychmiastowa i brutalna: oto człowiek wychowany na przemocy, dla którego krucha psychika brata jest bardziej polem minowym niż przeszkodą do pokonania. A jednak to właśnie delikatność Manfreda staje się jedyną drogą do celu — bo tylko on zna miejsce ukrycia pieniędzy. Aby odnaleźć skarb, Anker zmuszony jest do wykonania rzeczy dziwacznej i niemal surrealistycznej: reaktywować legendarny zespół The Beatles.

Pomysł fabuły brzmi jak mieszanka noir, tragikomedii i psychodelicznej baśni — i w dużej mierze taki jest film. Reżyser (i scenarzysta), świadomie grając konwencjami, prowadzi widza od surowego realizmu więziennego życia do coraz bardziej onirycznych sekwencji, w których granica między rzeczywistością a wyobraźnią Manfreda ulega rozmyciu. Ton filmu balansuje między przemocą a melancholią, między śmiechem a gęstym, dusznym smutkiem. To kino, które z pozoru ma na celu prosty heist, a ostatecznie rozlicza się z tematami tożsamości, winy i odkupienia.

Postaci i aktorstwo
Najciekawszym elementem jest duet braci — dwóch biegunów tej samej rodziny. Anker to człowiek barków obciążonych przeszłością: impulsywny, surowy, gotów na gwałtowny wybuch. Jego motywacja jest prosta i bezlitosna, a gra aktorska buduje napięcie między tą surowością a cieniami dawnego człowieczeństwa. Z kolei Manfred/John Lennon to postać tragiczna i zabawna zarazem — jego urojeniowa tożsamość staje się lustrem, w którym odbija się nie tylko własna trauma, ale i całe społeczeństwo. Aktor wcielający się w Manfreda musi pogodzić sekwencje dziecięcej naiwności ze scenami pełnymi lęku; to rola, która kradnie większość scen, kiedy film pozwala jej oddychać.

Wokoło braci kręci się karawana osobliwych wyrzutków — ekipa lokalnych gangsterów, ekscentrycznych muzyków, nieudolnych wspólników i kilka postaci, które mogłyby pochodzić z czarnej komedii. Zamiast ułatwiać, tylko komplikują sprawy; ich obecność wprowadza element groteski, pokazując, że świat przestępczy też składa się ze słabych, zagubionych ludzi, a nie tylko z bohaterów legend.

Tematy i symbole
Ostatni wiking to przede wszystkim film o tożsamości. Manfred, uciekając w postać Johna Lennona, nie tylko odchodzi od rzeczywistości, ale tworzy narrację, która pomaga mu przeżyć. Film stawia pytania: co to znaczy być sobą po traumie? Czy możliwa jest reintegracja po więzieniu, gdy społeczeństwo nie ma miejsca dla powracających? Anker i Manfred są dwiema odpowiedziami na te pytania — jeden próbuje wszystko odzyskać siłą, drugi ukrywa się za maską, która ratuje go przed rzeczywistością.

Motyw reaktywacji The Beatles — legendy muzycznej i symbolu epoki — w filmie pełni rolę nie tylko fabularnego klucza, ale też metafory. Beatlesi jako idea stają się mostem między przeszłością a teraźniejszością, między pamięcią a iluzją. Próba zmontowania zespołu to próba odtworzenia czegoś utraconego: nie tylko fortuny, lecz też utraconej tożsamości, dzieciństwa, miłości.

Styl i forma
Kameralna, ale dynamiczna reżyseria miesza naturalistyczne ujęcia ze stylizowanymi, psychodelicznymi sekwencjami. Surowe plenery — betonowe dziedzińce, szare przedmieścia, klaustrofobiczne wnętrza — kontrastują z kolorowymi retrospekcjami i wyobrażeniami Manfreda. Montaż potrafi zaskoczyć: nagły skok od brutalnej bójki do sceny koncertowej, gdzie złowieszcze światła i muzyka rozmywają rzeczywistość, działa mocno na emocje. Ścieżka dźwiękowa — w sposób przewrotny i sprytny — czerpie z ikonografii The Beatles, ale nie jest kalką; muzyczne motywy stają się częścią psychologicznego pejzażu postaci.

Dla kogo jest ten film?
Ostatni wiking zainteresuje widzów lubiących kino hybrydowe — tych, którzy odnajdują frajdę w łączeniu kryminału z czarną komedią i dramatem psychologicznym. To film niełatwy: momentami brutalny, często melancholijny, z humorem ciętym jak brzytwa. Fani historii o braterstwie, skomplikowanych antagonistycznych relacjach i filmów, które zostawiają więcej pytań niż odpowiedzi, znajdą tu wiele do odkrycia.

Podsumowanie
Ostatni wiking to opowieść o tym, jak daleko może się posunąć człowiek, żeby odzyskać to, co stracił — i jak bardzo ta droga potrafi go zmienić. To film, który bawi i niepokoi, rozśmiesza i łamie serce. Jeśli szukacie kina, które nie boi się mieszać konwencji i które preferuje moralne niedopowiedzenia nad prostymi rozwiązaniami, ten tytuł wart jest uwagi.