Głos Hind Rajab — głos, który nie pozwala odejść w zapomnienie

W dobie obrazów wojny, które przychodzą do nas w postaci krótkich klipów i sensacyjnych nagłówków, film Głos Hind Rajab przypomina, że prawdziwa narracja kryje się często w jednym, ludzkim głosie. Oparty na autentycznych wydarzeniach z 29 stycznia 2024 roku, dokument skupia się na prostym, lecz druzgocącym epizodzie: sześcioletnia dziewczynka, Hind Rajab, uwięziona jest w samochodzie w Strefie Gazy pod ostrzałem. To jej telefoniczne błagania i bezpośrednia relacja z miejsca zdarzenia stają się osią fabularną, wokół której budowany jest nie tylko dramaturgiczny napięcie, ale i etyczne pytanie o granice dokumentu wojennego.

Prosty, a zarazem piorunujący pomysł — opowiedzieć wojnę z perspektywy rozmowy alarmowej — okazuje się tu niezwykle skutecznym zabiegiem formalnym. Twórcy filmu oddają głos nie agresorom, nie dowódcom czy analitykom, lecz tym, którzy w chaosie starają się ratować ludzkie życie: wolontariuszom Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca. To oni odbierają telefon Hind i — przez kolejne minuty, które w montażu rozciągają się do epickiego napięcia — utrzymują z dziewczynką kontakt, koordynują działania i próbują sprowadzić karetkę na miejsce. Pokazane w ten sposób urywane komendy, szeptane zapewnienia i szamotanie z biurokratycznymi przeszkodami odsłaniają rzadko widziany wymiar konfliktu: codzienną, tytaniczną pracę ratowników medycznych.

Estetycznie reżyser/ka wybiera język oszczędny i intymny. Kamera często zasługuje na rolę świadomego obserwatora — zbliżenia na ręce naciskające klawisze telefonu, twarze wolontariuszy rozświetlone ekranami, migotanie świateł karetki w oddali. Głośnicowa nitka rozmowy służy tu jako oś, a cała reszta obrazu jest podporządkowana temu, co niesie ze sobą głos: niepewność, lęk, nadzieja. Montaż, pracujący z rejestrami czasu rzeczywistego, potęguje klaustrofobiczną atmosferę — widz ma wrażenie bycia w tej samej kabinie, w tym samym samochodzie, słyszy te same kroki i oddechy.

Choć film ma wyraźne cechy reportażu, nie brakuje w nim elementów refleksyjnych. Autorzy zadają pytania o granice dokumentalnej reprezentacji traumatycznych doświadczeń, w szczególności gdy chodzi o dziecko. Kamera nie pokazuje szokujących obrazów dla efektu; zamiast tego operuje ciszą, pauzą i niedopowiedzeniem. To decyzja etyczna, która jednak nie czyni filmu mniej poruszającym — wręcz przeciwnie: rezygnacja z sensacyjnych ujęć kładzie nacisk na to, co zostało nie powiedziane i nie pokazane, a właśnie tam często kryje się największy dramat.

Kluczowym tematem Głosu Hind Rajab jest także biurokracja humanitarna i realia ratownictwa w strefie konfliktu. Film nie tworzy prostego podziału na bohaterów i złoczyńców; skupia się raczej na systemie, który w ekstremalnych warunkach zawodzi lub bywa testowany do granic możliwości. Wolontariusze Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca — ukazani jako ludzie z krwi i kości — stają się symbolem codziennego wysiłku i odwagi, ale też ilustracją tego, jak mało często ich praca bywa dostrzegana poza emisjami wiadomości.

Psychologiczna wartość filmu polega też na demitologizacji obrazu ofiary wojny. Hind nie jest anonimową statystyką; jest głosem, imieniem, osobą, która błaga o pomoc. Ta personalizacja sprawia, że film działa jako moralne przypomnienie: za każdą wiadomością o zniszczeniu, za każdym numerem, liczba kryje człowieka. Dla widza to doświadczenie transformujące — łatwiej potem zadać pytanie o odpowiedzialność międzynarodową, dostęp humanitarny czy o to, na ile świat realnie reaguje na takie prośby.

Głos Hind Rajab to również film, który prowokuje do rozmowy o roli filmowca w konflikcie. Czy dokument, rejestrując cierpienie, pomaga je łagodzić, czy raczej potęguje voyeurystyczne potrzeby publiczności? Produkcja wydaje się świadoma tej pułapki i stara się jej unikać przez empatyczne przedstawienie bohaterów oraz przez umiejętne balansowanie między dokumentem a moralnym komentarzem.

Dla festiwalowej publiczności oraz widzów zainteresowanych kinem zaangażowanym politycznie Głos Hind Rajab będzie pozycją obowiązkową. To film krótki w formie, lecz długi w skutkach — opowieść, która zostawia widza z pytaniami trudnymi, ale koniecznymi. Nie daje łatwych odpowiedzi, za to przypomina o tym, co często ucieka z nagłówków: o człowieku, który woła o pomoc.

Niezależnie od tego, czy film trafi do szerokich dystrybucji, czy krążyć będzie głównie po festiwalach dokumentalnych, jego największym osiągnięciem jest przywrócenie wagi jednemu głosowi — głosowi Hind Rajab. Pozostaje mieć nadzieję, że taka filmowa atencja nie skończy się na kinie, lecz przekształci się w realne działania na rzecz poprawy warunków pracy służb ratunkowych i ochrony ludności cywilnej w miejscach konfliktów.