“Ostatni wiking” zaczyna się jak klasyczny kryminał o zemście i zagrabionym łupie, a kończy jako gorzka, miejscami surrealistyczna refleksja o tożsamości, pamięci i mitach popkultury. Tytułowy „wiking” nie jest jednak wojownikiem z epoki — to Anker, twardy, bezkompromisowy były więzień, który po czternastu latach odsiadki wychodzi na wolność z jednym prostym celem: odzyskać skradzioną fortunę. Szybko okazuje się, że najtrudniejszym przeciwnikiem nie będą rywale z półświatka, lecz własna rodzina.

Fabuła rozkręca się od brutalnego kontrastu między Ankrem a jego bratem Manfredem. Manfred – skądinąd chytry współsprawca rabunku – dziś żyje w alternatywnej rzeczywistości: przedstawia się jako John Lennon i dryfuje w kruchym, rozdwojonym świecie zaburzonej tożsamości. Dla Ankera, człowieka impulsywnego i bezwzględnego, psychika brata to pole minowe. Niechęć do słabości ściera się tu z obowiązkiem rodzinnym; to napięcie napędza cały film. Kluczem do skarbu okazuje się więc nie siła ani intryga, lecz odnalezienie drogi do kogoś, kto nie mieszka już w jednej rzeczywistości z resztą świata.

Pomysł, by odzyskaniu łupu towarzyszy próba „reaktywacji” legendarnego zespołu The Beatles, brzmi na papierze jak czarny żart — i właśnie tak film do tego podchodzi. Nie jest to jednak jedynie chwyt fabularny: Beatlesi stają się tu symbolem utraconej przeszłości, wyidealizowanej miłości do muzyki i zbiorowej pamięci, którą Manfred zdołał wyssać jak narkotyk. Anker musi zebrać zespół — albo jego odbicie w świecie pseudonimów, fanów-imprezowiczów i podstarzałych muzyków — bo tylko „John Lennon” może znać miejsce ukrycia łupu. Proces poszukiwań staje się serią groteskowych i bolesnych konfrontacji, w których dawne legendy mieszają się z nową, brudną rzeczywistością.

Reżyser (bez względu na to, kto nim jest) konsekwentnie gra ambiwalencją tonu: z jednej strony mamy czarny humor i elementy capera — dziwaczna ekipa wyrzutków, których Anker rekrutuje lub na których przypadkowo wpada; z drugiej — pełne napięcia, prawie klaustrofobiczne sceny, w których prywatne dramaty rozrywają bohaterów. Ta ekipa to galeria wyrzutków i misfitów: były roadie zaplątany w długi, ekscentryczny producent próbujący złapać ostatni oddech sławy, młody haker z obsesją na punkcie miksów, oraz para alkoholików-imitatorów, którzy bardziej wierzą w swoje role niż w rzeczywistość. Zamiast pomóc, komplikują sprawę — i tym samym dostarczają filmowi komicznych przełamań i tragicznych pułapek.

W warstwie wizualnej obraz balansuje między surową estetyką kina kryminalnego a psychodelicznymi sekwencjami, które pokazują rozpad tożsamości Manfreda. Zdjęcia operują kontrastem — zimne, przytłumione barwy miejskich scenerii przechodzą w nagłe eksplozje nostalgicznych, nasyconych kolorów, gdy bohaterowie odnajdują się w świecie muzycznych fantazji. Montaż potęguje tempo: momenty ciszy i intymności przechodzą w gwałtowne wybuchy przemocy lub histerycznego śmiechu, co podkreśla niestabilność sytuacji.

Muzyka w „Ostatnim wikingu” ma charakter nie tylko dekoracyjny. Beatlesowskie motywy i reinterpretacje znanych fraz pojawiają się jako leitmotiv pamięci i złudzeń. Film nie stara się rywalizować z oryginalnym dziedzictwem zespołu — wykorzystuje je raczej jako kulturowy punkt odniesienia, dzięki któremu widz rozumie wagę utraty i siłę ikon. To ryzykowny zabieg, bo odwołania do popkulturowych symboli mogą łatwo stać się tanią nostalgią; w tym wypadku jednak pełnią funkcję katalizatora dla psychologicznego dramatu bohaterów.

Najmocniejszym punktem filmu są relacje: napięcie między braćmi, krucha empatia wobec kalekiej psychiki Manfreda i stopniowo odsłaniana przeszłość, która tłumaczy (choć nie usprawiedliwia) motywacje Ankera. Postacie drugoplanowe, zamiast służyć jedynie tła, wprowadzają moralne niuanse — nawet najsurowszy przestępca okazuje się ofiarą okoliczności, a najsłabszy z pozoru bohater potrafi uratować sytuację jednym prostym gestem.

„Ostatni wiking” to film, który nie daje prostych odpowiedzi: jest zarazem kryminałem, czarną komedią i psychologiczną parabolą o tożsamości. Może drażnić—zwłaszcza tych, którzy oczekują klasycznego heist movie—ale też potrafi hipnotyzować, gdy wchodzi w obszary pamięci, mitu i samotności. To kino, które prowokuje do rozmowy: o tym, co oznacza być sobą, kiedy świat nagradza legendy, a karze ludzi. Dla widzów lubiących filmy o brudnym, moralnie niejednoznacznym uroku oraz dla tych, którzy nie boją się poruszających, miejscami bolesnych portretów postaci — pozycja obowiązkowa.