Głos Hind Rajab — film, który wstrząsa ciszą

Tytuł: Głos Hind Rajab
Data zdarzenia: 29 stycznia 2024
Temat: akcja ratunkowa Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca w Gazie

Głos Hind Rajab to film, który zapada w pamięć nie przez patos, lecz przez ekstremalnie oszczędne i precyzyjne budowanie napięcia. Twórcy zdecydowali się na opowieść pozornie prostacką — jeden telefon, jeden mały człowiek, ludzie próbujący go uratować — i przez tę prostotę wydobywają ciężar wojny, odpowiedzialności i bezsilności, które towarzyszą medycznym misjom w strefach konfliktu.

Zarys fabuły jest krótki, niemal reporterski: 29 stycznia 2024 roku wolontariusze Palestyńskiego Czerwonego Półksiężyca odbierają telefon alarmowy. W Gazie, w samochodzie pod ostrzałem, uwięziona jest sześcioletnia dziewczynka — Hind Rajab — która błaga o pomoc. Ratownicy robią wszystko, by utrzymać z nią kontakt i doprowadzić do niej karetkę. Ten prosty, lecz dramatyczny punkt wyjścia staje się osią dramatu, wokół której rozgrywa się filmowy wyścig z czasem.

Siłą filmu jest skoncentrowanie na głosie dziecka. Głos Hind — przestraszony, cierpki, miejscami zadarty od płaczu, czasem zupełnie spokojny — staje się narratorem i sercem obrazu. Twórcy umiejętnie wykorzystują tę perspektywę: kamera często pozostaje poza samochodem, pokazując tylko fragmenty zniszczonej przestrzeni, sylwetki ratowników, ruchy rąk i twarze w skupieniu. To, co widzimy, dopełnia to, co słyszymy; film woli sugerować niż pokazywać pełną brutalność wojny, i to jest świadomy zabieg, który dodatkowo potęguje emocjonalny ładunek.

Formalnie film balansuje między dokumentem a dramatycznym rekonstruktem. Sceny w centrali alarmowej są zrealizowane z reporterską surowością — bliskie ujęcia, szybkie cięcia, gęsty dźwięk radiowy. Kontrastują z nimi ujęcia karetki i ratowników poruszających się przez krajobraz zgliszczy: szerokie plany pustych ulic, poprzebijanych budynków, fragmenty gry świateł i kurzu. Muzyka jest oszczędna, a niekiedy nieobecna; zamiast niej reżyser polega na naturalnym brzmieniu — odgłosach wystrzałów, pisku opon, oddechu dziecka i monotonii telefonicznych sygnałów.

Najciekawszym aspektem filmu jest sposób, w jaki ukazuje relację między ratownikami a osobą, którą próbują uratować. Nie ma tu heroicznego nadęcia ani wygładzonych wizerunków bohaterów. Wolontariusze są zmęczeni, zdezorientowani, a jednocześnie uporczywie empatyczni. Film pokazuje ich zawodową procedurę, ale też prywatne momenty załamania — chwile, gdy radio milknie, gdy decyzje trzeba podjąć w ułamku sekundy, gdy polityczne granice i poczucie zagrożenia ograniczają możliwości. To opowieść o ludzkiej pracy na granicy prawa i chaosu.

Głos Hind Rajab nie próbuje rozwiązywać politycznych zagadnień konfliktu ani przypinać łatwych etykiet. Zamiast tego koncentruje się na uniwersalnym dramacie: dziecko w niebezpieczeństwie, dorosłych robiących wszystko, by mu pomóc. Dzięki temu film zyskuje na uniwersalności i sile oddziaływania — przemawia do widza bez względu na jego przekonania polityczne.

Etycznie rzecz ujmując, obraz stawia ważne pytania: jak opowiadać o cierpieniu ludzi, nie uprzedmiotawiając ich? Czy pokazanie autentycznych rozmów i dramatycznych scen ratuje pamięć o ofiarach, czy raczej eksploatuje je dla efektu? Twórcy zdają się odpowiadać, że dokumentacja jest obowiązkiem. Przez zachowanie intymności — skupienie na głosie Hind — film stara się zachować godność bohaterki, a jednocześnie nakłania do refleksji nad realnymi kosztami konfliktów zbrojnych.

Dla widza Głos Hind Rajab będzie doświadczeniem silnym i wymagającym. To film, który nie daje łatwej ulgi; zamiast efektownych scen akcji proponuje długotrwałe napięcie i emocjonalną autopsję. Jest to kino zaangażowane, ale pozbawione taniego moralizatorstwa: opowiada o pracy ratowników, o ich ludzkich ograniczeniach i o tym, jak cienka bywa granica między sukcesem a tragedią.

Na końcu filmu — bez zdradzania zakończenia — pozostaje pytanie o to, co dalej: o pozostające w cieniu losy tysięcy cywilów, o systemy ratunkowe pracujące w ekstremalnych warunkach i o konieczność pamiętania. Głos Hind Rajab to pozycja obowiązkowa dla widzów interesujących się kinem dokumentalnym i reportażowym, a także dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak film może służyć jako świadectwo i apel o człowieczeństwo w czasach wojny.