Szwejk wraca na ekran

„Dobry wojak Szwejk” z 1926 roku to filmowy początek jednej z najważniejszych czeskich opowieści o wojnie, absurdzie i niepokornej wyobraźni. W ramach Dni Kultury Czeskiej w Poznaniu widzowie zobaczą specjalny pokaz niemej adaptacji powieści Jarosłava Haška „Przygody dobrego wojaka Szwejka podczas wojny światowej”. Seans odbędzie się z tłumaczeniem na język polski, dlatego wydarzenie pozostanie dostępne także dla osób, które nie znają języka czeskiego.

Reżyser Karel Lamač stworzył obraz, który zapoczątkował serię późniejszych ekranizacji oraz filmów luźno inspirowanych postacią Szwejka. Z pierwotnego filmu zachowała się jedynie część materiału, jednak już ten fragment pozwala prześledzić, jak kino niemal stulecie temu odczytywało fenomen bohatera Haška.

Karel Noll przed Rudolfem Hrušínskim

W tytułową rolę wcielił się Karel Noll. Jego interpretację z czasem przyćmiła kreacja Rudolfa Hrušínskiego, która na trwałe ukształtowała kultowy wizerunek dobrego wojaka. Tymczasem ekranizacja Lamača pokazuje wcześniejszy etap tej filmowej tradycji — bardziej surowy, pełen odkrywania języka kina niemego i możliwości komediowego gestu.

W obsadzie pojawiają się również twórcy ważni dla czeskiej kinematografii. Obok samego Lamača wystąpili Martin Frič, Svatopluk Innemann oraz Josef Rovenský. Co więcej, część z nich w kolejnych latach rozwijała własne kariery reżyserskie, dzięki czemu film zyskuje dodatkowy, historyczny kontekst.

Muzyka, która ożywi niemy film

Najważniejszym elementem poznańskiego pokazu będzie muzyka na żywo. Autorską kompozycję przygotuje i wykona Jakub Królikowski — pianista jazzowy, kompozytor i artysta chętnie przekraczający granice między muzyką improwizowaną, elektroniką a działaniami performatywnymi.

Królikowski ukończył Kompozycję oraz Fortepian Jazzowy w Akademii Muzycznej w Poznaniu. Ponadto zdobywał doświadczenie podczas rezydencji artystycznej A4 w Bratysławie, gdzie komponował muzykę do słowackich filmów animowanych. Jego zainteresowania obejmują jazz futurystyczny, syntezatory i multimedialne relacje między dźwiękiem a obrazem.

W efekcie seans „Dobrego wojaka Szwejka” zapowiada się nie tylko jako spotkanie z klasyką czeskiego kina, lecz także jako współczesny koncert inspirowany filmem. Muzyka nie będzie tu jedynie ilustracją — może stać się równoległym komentarzem do ironii, chaosu i charakterystycznego dla Szwejka poczucia absurdu.

Klasyka z nową energią

Pokaz w Baraku Kultury łączy archiwalne kino, czeską literaturę i współczesną praktykę muzyczną. Warto dodać, że właśnie takie zestawienie pozwala spojrzeć na niemy film nie jak na muzealny eksponat, ale jak na żywe dzieło, które wciąż może wywoływać emocje i prowokować nowe interpretacje.

Podsumowanie

Co: pokaz filmu „Dobry wojak Szwejk” z 1926 roku z muzyką na żywo Jakuba Królikowskiego
Gdzie: Barak Kultury, al. Marcinkowskiego 21, Poznań
Kiedy: 13 października, godz. 19.00
Cena: udział bezpłatny; obowiązują zapisy pod adresem michalina@barakkultury.pl