Wielki Marty: portret ambicji, która wszystko pożre

Na pierwszy rzut oka Wielki Marty to historia znana od zarania kina — młody outsider marzy o sławie i jest gotów na wszystko, by wejść na szczyt. Reżyserka Anna Nowicka (jeśli jeszcze nie znacie jej nazwiska, po tej premierze nie da się go łatwo zapomnieć) bierze jednak motyw „sukcesu za wszelką cenę” i czyni z niego błyskotliwą, miejscami gorzką sondę obyczajową o cenie, jaką płaci się za marzenia. W centrum stoi Marty — charyzmatyczny, bezwzględny i pełen sprzeczności bohater, który rozpoznaje, że reguły gry stworzone są po to, by je łamać.

O czym jest film
Marty pochodzi z peryferii, gdzie ambicja jest rzadkim towarem. Zdeterminowany, żeby zostać gwiazdą, zaczyna lawirować między etyką a pragmatyką: nakłamie, zmanipuluje, wejdzie w sojusze z ludźmi, których każdy rozsądny człowiek czy społeczeństwo powinno omijać szerokim łukiem. Jest gotów uwieść każdą kobietę, która może otworzyć przed nim drzwi do świata wielkich szans. Buduje swój wizerunek jak architekt monumentu — sprzecznego, odpychającego i pociągającego jednocześnie. Im wyżej wchodzi, tym bardziej odsłaniają się jego rysy: próżność, lęk, a czasem autentyczne poczucie osamotnienia.

Postaci i relacje
Film równoważy postać Marty’ego galerią osób, które albo pomagają mu w drodze na szczyt, albo stają mu na przeszkodzie. Sojusznicy to często osoby z cienia: menedżerowie, producenci, partyjni gracze i influencerzy, którzy widzą w nim instrument do realizacji własnych planów. Przeciwnicy — byli przyjaciele, etyczni dziennikarze, kobiety, które nie chcą być jedynie szczeblami w jego karierze. Dzięki temu reżyserka unika uproszczeń: nikt w tej opowieści nie jest „dobry” lub „zły” jednoznacznie. Wielkość Marty’ego to zlepek talentów i wad — i właśnie w tej ambiwalencji film znajduje swą siłę.

Styl i forma
Nowicka wybiera estetykę, która łączy klasyczny dramat psychologiczny z elementami satyry i noir. Kamera często przykleja się do twarzy Marty’ego, bada jego mikrogesty, półuśmiechy i chwile zawahania — dzięki temu widz towarzyszy mu niemal intymnie. Z drugiej strony sceny publiczne, eventy i show-biznesowe orgie blichtru zostały sfotografowane z chłodnym dystansem: ostre światła, krzykliwe kostiumy i błysk fleszy kontrastują z mrokiem prywatnych pokoi bohatera. Ta dychotomia — błysk versus cień — jest motywem przewodnim filmu.

Tematyka i przesłanie
Wielki Marty nie jest moralitetem, który głosi „ambicja jest zła”. To raczej analiza mechanizmów, które pozwalają jednostce wspinać się po trupach: układy władzy, kult medialny, patriarchalne oczekiwania wobec męskości. Film pyta, co dzieje się z człowiekiem, kiedy jego wartość rozumiana jest jedynie przez pryzmat widoczności. Czy sanacja własnej tożsamości jest możliwa, gdy sukces wymaga ciągłego maskowania? I czy wreszcie cena sławy nie jest zbyt wysoka? Reżyserka nie daje łatwych odpowiedzi — pozostawia widza z nieprzyjemnym, lecz potrzebnym pytaniem o granice moralności.

Wykonanie: aktorstwo i ścieżka dźwiękowa
Na tle mocnej reżyserii wyróżnia się kreacja odtwórcy roli Marty’ego — aktora, który potrafi zamienić charyzmę w narzędzie manipulacji, a jednocześnie sprawić, że widz przez chwilę mu współczuje. Postacie drugoplanowe są równie dopracowane; każda ma swoją historię i motywacje, co sprawia, że relacje w filmie trzymają się kupy i działają emocjonalnie.

Ścieżka dźwiękowa to mieszanina syntezatorów i instrumentów akustycznych, które od czasu do czasu wpadają w rytmy popowej dekadencji — muzyka wzmacnia kontrast między pokazem a intymnością, podkreślając krok po kroku przemianę Marty’ego.

Drobne zarzuty
Film momentami traci tempo — druga część bywa rozwlekła i gubi ostrze satyry. Czasem też postaci żeńskie służą jedynie jako katalizatory awansu protagonista, zamiast być pełnoprawnymi bohaterkami. Mimo to narracyjna siła i dramatyczna szczerość trzymają całość w zasięgu uwagi.

Podsumowanie
Wielki Marty to film o ambicji, która popycha człowieka poza granice przyzwoitości. To spojrzenie na współczesny show-biznes i mechanizmy, które kształtują kult jednostki. Dzięki zniuansowanej reżyserii, wyrazistemu aktorstwu i trafnym obserwacjom społecznym, obraz Anny Nowickiej zasługuje na uwagę — nie jako moralna lekcja, ale jako ostrzeżenie i zapis ery, w której wielkość bywa równie często budowana na talentach, co na kłamstwach. Wart zobaczenia, a może nawet rozmowy po seansie — o tym, jak wiele jesteśmy gotowi oddać za jeden błysk flesza.