20lis14:3016:30NAZA | Sala Marilyn | Kino MaltaKino Malta
Szczegóły
„NAZA”: odpowiedzialność nie znika w algorytmie Nocne dachy Tel Awiwu stają się miejscem opowieści o wojnie, której najbardziej dramatyczne konsekwencje rozgrywają się w Strefie Gazy. Byli i obecni członkowie izraelskich struktur
Szczegóły
„NAZA”: odpowiedzialność nie znika w algorytmie
Nocne dachy Tel Awiwu stają się miejscem opowieści o wojnie, której najbardziej dramatyczne konsekwencje rozgrywają się w Strefie Gazy. Byli i obecni członkowie izraelskich struktur wojskowych mówią o systemach, które współtworzyli i obsługiwali. Z ich świadectw wyłania się pytanie nie tylko o technologię zabijania, lecz przede wszystkim o ludzi, którzy powierzają jej decyzje dotyczące cudzego życia.
W opisie „NAZA” uderza przede wszystkim wybór przestrzeni. Nie sala konferencyjna, nie wojskowy briefing, nie telewizyjne studio. Dachy Tel Awiwu, noc, oddalenie od oficjalnego przekazu. To miejsce zawieszone pomiędzy prywatnością a przestrzenią publiczną — odpowiednie dla wypowiedzi osób, które znają instytucję od środka, a zarazem decydują się opowiedzieć o jej działaniu poza wyznaczonymi przez nią ramami.
Ten punkt wyjścia ustanawia zasadnicze napięcie filmu: między językiem procedur a rzeczywistością śmierci. Rozmówcy nie są zewnętrznymi obserwatorami. Mówią o narzędziach i mechanizmach, w których funkcjonowaniu sami uczestniczyli. Ich perspektywa nadaje świadectwom szczególny ciężar, ale nie usuwa pytań o zakres osobistej wiedzy, odpowiedzialności i motywacje do zabrania głosu. Przeciwnie — czyni te pytania nieodzownymi.
Kiedy człowiek staje się danymi
Według przedstawionych w filmie relacji procedury i technologie współtworzą mechanizmy decyzyjne prowadzące do masowego zabijania palestyńskich cywilów w Strefie Gazy. Najbardziej niepokojący wymiar tej opowieści kryje się jednak nie w samym istnieniu zaawansowanych systemów, lecz w sposobie, w jaki mogą one zmieniać postrzeganie człowieka.
Życie opisane za pomocą danych łatwo oddzielić od jego konkretności. Z pola widzenia mogą zniknąć twarz, rodzina, codzienność; pozostaje informacja podlegająca ocenie i przetworzeniu. „NAZA” kieruje uwagę ku temu właśnie przesunięciu: chwili, w której techniczny opis rzeczywistości zaczyna zastępować namysł nad konsekwencjami działania.
Nie oznacza to, że algorytm staje się samodzielnym sprawcą wojny. Takie uproszczenie mogłoby wręcz przesłonić odpowiedzialność. Systemy są projektowane, wdrażane i wykorzystywane przez ludzi działających w określonych strukturach. Pytanie brzmi więc nie tylko: „co wskazała technologia?”, ale również: „kto ustalił, jak należy potraktować jej wskazanie?”.
Wszyscy uczestniczą, nikt nie odpowiada?
Rozproszenie odpowiedzialności jest jednym z najważniejszych tematów zapowiadanych przez film. Gdy proces zostaje podzielony pomiędzy wiele osób, procedur i narzędzi, każdy uczestnik może widzieć jedynie własny fragment działania. W takiej strukturze łatwiej uznać, że rozstrzygnięcie zapadło gdzie indziej.
To problem zarazem organizacyjny i moralny. Wykonanie zadania zgodnie z procedurą nie odpowiada jeszcze na pytanie, czy sama procedura jest dopuszczalna. Podobnie sprawność systemu nie dowodzi słuszności celu, któremu służy.
Świadectwa osób z wewnątrz mogą pomóc odsłonić ten mechanizm, lecz wymagają także krytycznego odbioru. Opowiedzenie o własnym udziale nie jest automatycznie jego rozliczeniem. Szczególnego znaczenia nabiera więc granica pomiędzy ujawnieniem działania instytucji a próbą odsunięcia od siebie odpowiedzialności za jej skutki.
Po drugiej stronie procedury
Choć punktem wyjścia są izraelskie struktury wojskowe, zasadniczą stawką pozostaje życie palestyńskich cywilów. Bez tej perspektywy rozmowa o danych i algorytmach mogłaby zamienić się w fascynację techniczną sprawnością przemocy.
„NAZA” zapowiada dokument o tym, czego nie obejmuje język operacyjny: o nieodwracalności śmierci i o odpowiedzialności, której nie sposób unieważnić przez podział zadań. Jego najmocniejsze pytanie nie dotyczy ostatecznie tego, czy maszyny podejmują decyzje za ludzi. Dotyczy tego, dlaczego ludzie bywają gotowi mówić o własnych decyzjach tak, jakby podjął je ktoś — albo coś — innego.
Termin
20 listopad 2026 14:30 - 16:30
Location
Kino Malta


![Klempicz Stop demonstracja Polwiejska 18.03.1989 [Krzysztof Lesiewicz] (10) Foto: Klempicz Stop demonstracja Polwiejska 18.03.1989 [Krzysztof Lesiewicz] (10) Foto:](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2022/03/5HvAY0-313x168.jpg)

![Socjalizm [Maciej Małecki] Foto: Maciej Małecki Socjalizm [Maciej Małecki] Foto: Maciej Małecki](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2021/11/5mha8o-313x168.jpg)





![Bernardyny montaz helmow kosciola 13.11-16.1984 [cyryl] (7) Foto: Andrzej Szozda / Fundacja Rozwoju Poznania / Cyryl Bernardyny montaz helmow kosciola 13.11-16.1984 [cyryl] (7) Foto: Andrzej Szozda / Fundacja Rozwoju Poznania / Cyryl](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2023/11/5y8h5M-313x168.jpg)