19lis14:4016:40NAZA | Sala Audrey | Kino MaltaKino Malta
Szczegóły
„NAZA”: odpowiedzialność nie znika w algorytmie Nocne dachy Tel Awiwu stają się przestrzenią opowieści, dla których nie ma miejsca w oficjalnych komunikatach. Byli i obecni członkowie izraelskich struktur wojskowych mówią o
Szczegóły
„NAZA”: odpowiedzialność nie znika w algorytmie
Nocne dachy Tel Awiwu stają się przestrzenią opowieści, dla których nie ma miejsca w oficjalnych komunikatach. Byli i obecni członkowie izraelskich struktur wojskowych mówią o systemach, które współtworzyli i obsługiwali. Z ich świadectw wyłania się pytanie o to, jak decyzje prowadzące do masowego zabijania palestyńskich cywilów w Strefie Gazy zostają podzielone na procedury, dane i pojedyncze zadania.
W punkcie wyjścia „NAZY” tkwi mocny kontrast: opowieści o mechanizmach przemocy rozbrzmiewają ponad miastem, z dala od miejsc, w których ich konsekwencje są odczuwane bezpośrednio. Dach jest tu przestrzenią odsuniętą od oficjalnego obiegu informacji — pozwala zabrać głos, ale zarazem przypomina o dystansie między zapleczem wojskowych operacji a życiem ludzi znajdujących się w ich zasięgu.
Najważniejsze nie jest jednak samo ujawnienie tego, co pozostaje poza kadrem komunikatów. Istotna okazuje się pozycja rozmówców. O systemach nie mówią zewnętrzni obserwatorzy, lecz ludzie znający je od środka: uczestniczący w ich budowaniu, wdrażaniu lub codziennym używaniu. To perspektywa obciążona szczególnym napięciem. Wiedza techniczna spotyka się w niej z pytaniem o osobisty udział, a opis działania instytucji — z odpowiedzialnością za jej skutki.
Od człowieka do kategorii
„NAZA” podejmuje temat wojny prowadzonej również za pomocą informacji: ich gromadzenia, przetwarzania i przekładania na decyzje. W takim porządku człowiek może najpierw stać się zapisem w bazie, następnie elementem analizy, wreszcie celem wskazanym do zatwierdzenia. Każdy z tych etapów ma własny język i własne procedury. Żaden nie usuwa jednak rzeczywistości znajdującej się na końcu procesu: śmierci, obrażeń, zniszczonych domów i przerwanych biografii.
Właśnie w tej rozbieżności mieści się zasadniczy ciężar filmu. Techniczny opis potrafi nadać decyzji pozór neutralności. Wynik analizy wygląda jak fakt, rekomendacja systemu jak konieczność, a zatwierdzenie kolejnego działania jak rutynowa czynność. Tymczasem za doborem danych, kryteriami oceny i granicami akceptowanego ryzyka stoją ludzkie wybory.
Nie chodzi więc wyłącznie o pytanie, czy technologia działa prawidłowo. Równie ważne jest to, do czego została zaprojektowana i jakie założenia uznano za dopuszczalne jeszcze przed jej uruchomieniem.
Kto odpowiada za całość?
Najbardziej niepokojący mechanizm opisany w zapowiedzi „NAZY” to rozproszenie odpowiedzialności. Ktoś przygotowuje dane, ktoś opracowuje narzędzie, ktoś interpretuje wynik, ktoś wydaje zgodę. Każdy uczestniczy w części procesu, lecz jego ostateczny skutek może wydawać się odległy od zakresu własnych obowiązków.
Taki podział pracy nie oznacza jednak, że odpowiedzialność rzeczywiście znika. Może jedynie utrudniać jej nazwanie. Algorytm nie jest niezależnym podmiotem moralnym, a procedura nie stanowi usprawiedliwienia sama w sobie. Pytanie brzmi zatem nie tylko: „kto nacisnął przycisk?”, lecz także: kto stworzył warunki, w których jego naciśnięcie stało się normalnym elementem służbowego dnia?
Świadectwa osób działających wewnątrz struktur wojskowych są tutaj szczególnie istotne, ale wymagają też krytycznej uwagi. Znajomość systemu nie musi oznaczać wiedzy o wszystkich jego działaniach; gotowość do mówienia nie rozstrzyga automatycznie kwestii własnego udziału. Siła takiej opowieści polega właśnie na możliwości postawienia obu pytań jednocześnie.
„NAZA” kieruje uwagę ku temu, co język współczesnej wojny często przesłania: między danymi a śmiercią istnieje łańcuch decyzji. Nawet najbardziej złożony system nie sprawia, że przestają być one ludzkie.
Termin
19 listopad 2026 14:40 - 16:40
Location
Kino Malta


![Klempicz Stop demonstracja Polwiejska 18.03.1989 [Krzysztof Lesiewicz] (10) Foto: Klempicz Stop demonstracja Polwiejska 18.03.1989 [Krzysztof Lesiewicz] (10) Foto:](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2022/03/5HvAY0-313x168.jpg)

![Socjalizm [Maciej Małecki] Foto: Maciej Małecki Socjalizm [Maciej Małecki] Foto: Maciej Małecki](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2021/11/5mha8o-313x168.jpg)





![Bernardyny montaz helmow kosciola 13.11-16.1984 [cyryl] (7) Foto: Andrzej Szozda / Fundacja Rozwoju Poznania / Cyryl Bernardyny montaz helmow kosciola 13.11-16.1984 [cyryl] (7) Foto: Andrzej Szozda / Fundacja Rozwoju Poznania / Cyryl](https://www.lepszypoznan.pl/wp-content/uploads/2023/11/5y8h5M-313x168.jpg)