Włoska Santa Maria di Sala koło Wenecji stanie się areną niezwykłej prezentacji artystycznej z Polski. Od 4 maja 2026 roku, w historycznej Villa Farsetti, odbędzie się wernisaż wystawy pod tytułem „La Villa | The Key to Art from Poznań”. To wydarzenie, które potrwa do 23 maja, jest częścią międzynarodowego projektu, ukazującego środowisko artystyczne Poznania w kontekście włoskiego miasta i jego bogatej tradycji kulturowej.

Wystawa stanowi wielogłosowy portret lokalnej sceny sztuki, będący kontynuacją współpracy rozpoczętej w 2024 roku pomiędzy Wenecją a Poznaniem. Inspiracją dla tego przedsięwzięcia była refleksja włoskiego architekta Marina Zancanelli, który poprzez koncepcję „światów równoległych” podkreśla związek między miastami, mimo odmiennych uwarunkowań historycznych i geograficznych. Zancanella zwraca uwagę na długotrwałe procesy cywilizacyjne, które kształtowały architekturę, rzemiosło, organizację przestrzeni oraz wymianę kulturową w Europie, ukazując je jako narzędzia do porównywania i interpretacji miast.

Projekt wpisuje się w szerszą refleksję nad relacją centrum i peryferii, odwołując się do myśli takich autorów jak Fernando Braudel, Immanuel Wallerstein, Giovanni Arrighi, Jan Sowa, Witold Kula czy Piotr Piotrowski. Wenecja, jako dawny ośrodek bogactwa i prestiżu, służy jako punkt odniesienia do analizy, jak wzorce kulturowe z centrów były implementowane na peryferiach Europy, w tym także w Europie Środkowo-Wschodniej. Jednakże projekt nie ogranicza się do diagnozy zależności – wskazuje na potencjał twórczej reinterpretacji i przekształcania zapożyczonych form w nowe, uniwersalne jakości.

„La Villa” to nie tylko prezentacja poznańskich artystów za granicą, lecz także platforma dialogu między lokalnością a europejskim imaginarium. Wystawa ukazuje kulturę jako sieć relacji historycznych, migracji idei, artystów, form architektonicznych i modeli edukacyjnych. Odrzuca wizję jednolitej, hierarchicznej Europy, proponując przestrzeń opartą na różnorodności, asymetrii i wzajemnych odniesieniach.

Integralnym elementem koncepcji jest także reinterpretacja klasycznych wartości akademickich. Akademizm nie jest tu traktowany jako zamknięty system stylistycznych reguł, lecz jako język wizualny, który może być poddany nowoczesnej analizie. Kategorie takie jak pejzaż, portret, martwa natura, akt, tematy religijne czy mitologiczne zostaną odczytane na nowo, w kontekście współczesnych problemów społecznych, politycznych i kulturowych.

Ważnym aspektem wystawy jest ukazanie doświadczenia Europy Środkowo-Wschodniej, w tym także historii związanej z państwem komunistycznym i jego wpływem na kulturę. Przepracowanie tych doświadczeń ma służyć nie zamknięciu tożsamości, lecz tworzeniu horyzontalnego modelu kultury, opierającego się na świadomym dziedzictwie i jego współczesnej reinterpretacji. Sztuka staje się tu narzędziem współodpowiedzialnym za kształtowanie relacji społecznych, świadomości i demokratycznych wspólnot.

Wśród uczestników wystawy znajdą się artyści tacy jak Mirosław Adamczyk, Maciej Andrzejczak, Radosław Bajon, Krzysztof Balcerowiak, Andrzej Banachowicz, Robert Bartel, Piotr Barłóg, Maciej Basałygo, Janusz Bałdyga, Marcin Berdyszak, Andrzej Bobrowski, Jarosław Bogucki, Piotr Bosacki, Natalia Brandt, Marta Brennenstuhl-Bludnik, Natalia Brodacka, Natalia Brzezińska, Sławomir Brzoska, Paulina Buczyńska, Tomasz Bukowski, Piotr Chojnacki, Sławomira Chorążyczewska, Marta Chudy, Emilia Cieśla-Jarzębowska, Bohdan Cieślak, Natalia Czarcińska, Dominika Czerniak-Chojnacka, Małgorzata Czerniawska, Sławomir Decyk, Stefan Ficner, Michał Filipiak, Paweł Flieger, Jakub Garstkiewicz, Małgorzata Gazda, Adam Gillert, Anna Goebel, Wojciech Gorączniak, Magdalena Grenda, Łukasz Gruszczyński, Karolina Grzeszczuk, Izabella Gustowska, Rafał Górczyński, Marek Haładuda, Jerzy Hejnowicz, Wojciech Hoffmann, Joanna Imielska, Jacek Jagielski, Rafał Jakubowicz, Marek Jakuszewski, Wojciech Janicki, Mateusz Janik, Dorota Januszek, Alicja Jeziorecka, Dorota Jonkajtis, Ada Jurczak – Łowkis, Tomasz Jurek, Tomasz Kalitko, Piotr Kamiński, Magdalena Kasprzak, Paweł Kaszczyński, Grzegorz Keczmerski, Paweł Kiełpiński, Katarzyna Klich, Natalia Kliśko-Walczak, Jarosław Klupś, Kamila Kobierzyńska, Karolina Konasa, Anna Konik, Monika Korona, Wiesław Koronowski, Rafał Kotwis, Maciej Kozłowski, Anna Kołacka, Sebastian Krzywak, Julia Królikowska, Ewa Kubiak, Karolina Kubik, Katarzyna Kujawska-Murphy, Agata Kulczyk, Ewa Kulesza, Maciej Kurak, Piotr Kurka, Sławomir Kuszczak, Konrad Kuzyszyn, Dariusz Kuźma, Dorota Kuźniarska, Anna Kędziora, Katarzyna Laskowska, Joanna Leciejewska, Dominik Lejman, Andrzej Leśnik, Marcin Lorenc, Kinga Ludek, Kamila Lukaszczyk, Piotr Macha, Piotr Machowiak, Paul Magee, Jakub Malinowski, Janusz Marciniak, Joanna Marcinkowska, Miłosz Margański, Marcin Markowski, Piotr Marzol, Jakub Matusewicz, Tomasz Matuszewski, Maryna Mazur, Agnieszka Meller-Kawa, Igor Mikoda, Patrycja Mikołajczak, Witold Modrzejewski, Krzysztof Molenda, Ewa Mróz-Pacholczyk, Jerzy Muszyński, Krzysztof Mętel, Paweł Napierała, Wiesław Napierała, Paulina Niemczuk, Jerzy Norkowski, Adam Nowaczyk, Agata Nowak, Grzegorz Nowicki, Kornel Ofierski, Janusz Oleksa, Tomasz Osięgłowski, Dawid Oskar, Ireneusz Pachliński, Martyna Pająk, Małgorzata Paruch-Piotrowska, Bartłomiej Pawlak, Andrzej Pepłoński, Monika Pich, Barbara Pilch, Tomasz Piwiński, Katarzyna Podgórska-Glonti, Mikołaj Poliński, Paweł Polus, Kinga Popiela, Paweł Prewencki, Maciej Przybylski, Maksymilian Radawski, Marcin Radziejewski, Aleksander Radziszewski, Vladislav Radzivillovič, Grzegorz Ratajczyk, Natalia Regimowicz, Anna Regimowicz-Korytowska, Miron Regulski, Tomasz Ryszczyński, Monika Shaded, Stanisław Sipiński, Eugeniusz Skorwider, Maksymilian Skorwider, Konrad Smela, Agnieszka Sowisło-Przybył, Łukasz Spychaj, Mikołaj Stankowski, Magdalena Starska, Łukasz Stawarski, Barbara Stańko-Jurczyńska, Weronika Stefaniak, Jacek Strzelecki, Andrzej Syska, Jarosław Szelest, Zachar Szerstobitow, Piotr Szot, Piotr Szurek, Piotr Szwiec, Szymon Szymankiewicz, Izabela Tarasewicz, Dorota Tarnowska-Urbanik, Zbigniew Taszycki, Michał Tatarkiewicz, Lidia Tańska, Daria Tomczak, Piotr Tetlak, Sebastian Trzoska, Karolina Tylka-Tomczyk, Oriana Tyll, Wojciech Tężycki, Natalia Wegner, Michał Wielopolski, Filip Wierzbicki-Nowak, Marc Tobias Winterhagen, Lidia Wojcieszek, Marzena Wolińska, Maja Wolna, Piotr Wołyński, Weronika Wronecka, Mateusz Wróblewski, Marta Wyszyńska, Marta Węcławska-Lipowicz, Radosław Włodarski, Marek Zadłużny, Igor Zieliński, Szymon Zwoliński, Maciej Ćwiek, Rafał Boettner-Łubowski, Rozalia Świtalska.

Kuratorami wystawy są Mateusz Bieczyński, Maciej Kurak oraz Marino Zancanella, a aranżację przygotował Rafał Górczyński. Projekt graficzny stworzyła Agata Kulczyk.

Wystawa „La Villa” to wyjątkowa okazja do zanurzenia się w dialogu między kulturami, spojrzenia na sztukę jako narzędzie refleksji nad historią i współczesnością, a także do poznania bogactwa poznańskiej sceny artystycznej w międzynarodowym kontekście. To wydarzenie, które z pewnością przyczyni się do pogłębienia zrozumienia relacji między miastami i kulturami Europy, ukazując, jak sztuka może służyć jako most łączący różnorodne tradycje i doświadczenia.