W Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu odbędzie się wyjątkowe wydarzenie kulturalne pod tytułem „Blizny. Krajobraz po przemyśle”, podczas którego autorka Marta Tomczok opowie o swojej najnowszej książce, będącej głęboką analizą przemysłowego dziedzictwa Polski. Spotkanie poprowadzi Anita Jarzyna, profesor i badaczka literatury, specjalizująca się w poezji XX wieku, ekokrytyce i studiach nad Zagładą.

Wydarzenie odbędzie się w sali pod Zegarem, w Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu, a bilety można nabyć za symboliczną kwotę 7 zł. Spotkanie zaplanowano na dzień, który jest szczególnie ważny dla refleksji nad przemysłową historią naszego kraju.

Od zakończenia II wojny światowej Polska przeżywała intensywny rozwój przemysłowy. Wraz z odkryciem nowych złóż węgla brunatnego, miedzi, siarki oraz rozpoczęciem wielkiego uprzemysłowienia, na mapie kraju pojawiły się nowe ośrodki przemysłowe, takie jak Elektrownia Turów czy Kopalnia Bełchatów. Jednak ten rozwój miał swoją cenę – wiele miejscowości, takich jak Opolno, Rybarzowice na Łużycach, Kazimierz Biskupi, Pątnów, Bogomice, Rapocin, Piaski czy Wola Grzymalina, zostało zniszczonych, wysiedlonych lub całkowicie przekształconych.

Dla wielu społeczności przemysłowa ekspansja oznaczała nie tylko utratę domu, ale i zniszczenie lokalnej tożsamości. Wysiedlenia, wycinka lasów, zmiany biegów rzek i powstawanie zwałowisk odpadów to tylko niektóre z konsekwencji tego procesu. Miejsca niegdyś pełne życia zamieniały się w kratery, pustynie biologiczne i strefy katastrofy ekologicznej.

Marta Tomczok, podróżując szlakiem przemysłowego dziedzictwa, skupia się na opowiadaniu o bliznach, które odcisnęły na ludzkiej pamięci i na krajobrazie. W swojej książce „Blizny. Krajobraz po przemyśle”, wydanej 4 marca przez wydawnictwo Czarne, autorka opisuje ślady po szybach, wyrobiskach i hałdach, które na zawsze zmieniły oblicze Polski. Tomczok podkreśla, że jej celem było oddanie poczucia pustki, jaka powstaje w ludziach po utracie własnego krajobrazu.

Autorka zaznacza, że choć nie wszyscy chcieli od razu dzielić się swoimi wspomnieniami, to wszyscy pragnęli być wysłuchani. To doświadczenie czekania i słuchania, jak podkreśla, jest kluczowe dla zrozumienia tej historii – zarówno tej zapisanej w słowach, jak i tej wyrytej w ziemi.

Marta Tomczok jest historyczką literatury, specjalizującą się w badaniach nad pamięcią o przemysłowym dziedzictwie. Zbiera i archiwizuje historie mówione pracowników górnictwa, a jej zainteresowania obejmują także środowiskowe i społeczne konsekwencje uprzemysłowienia. Laureatka licznych konkursów Narodowego Centrum Nauki, stypendystka Marszałka Województwa Śląskiego oraz regionalna reprezentantka European Society for Environmental History. Obecnie pracuje na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Spotkanie w Poznaniu to nie tylko okazja do poznania głębi przemysłowego dziedzictwa Polski, ale także do refleksji nad tym, jak przemysł odcisnął swoje piętno na naszej pamięci i środowisku. Warto się wybrać, by posłuchać, jak historia przemysłu brzmi w słowach ludzi, którzy ją przeżyli, i jak można ją opowiedzieć w literaturze.