Kalendarium

KALENDARIUM POZNAŃSKIE – 27 GRUDNIA

Ogniomistrz Władysław Gryska odgrywa pierwszy powojenny hejnał - 27.12.1945  Foto: Zbigniew Zielonacki / Cyryl

Słońce w znaku Koziorożca

Kościół katolicki – święto Św. Jana, apostoła i ewangelisty

KALENDARIUM POZNANIA 2Urodzeni 27 grudnia, choć mogą się wydawać surowi i szorstcy, są najczęściej subtelni i uczuciowi. W działaniu są zdecydowani, a w sytuacjach konfliktowych – porywczy.

Patronem dzisiejszego dnia jest św. Jan Apostoł i Ewangelista.

Jako jedyny z Apostołów zmarł śmiercią naturalną (ok. 100 r.). Należał do szczególnie umiłowanych uczniów Pana Jezusa. Był świadkiem ważnych wydarzeń w życiu Mistrza: Przemienienia na Górze Tabor, wskrzeszenia córki Jaira, aresztowania Jezusa w Ogrodzie Oliwnym, śmierci Chrystusa na krzyżu. Wraz ze św. Piotrem przybył do pustego grobu po zmartwychwstaniu Chrystusa.

Zgodnie z poleceniem Mistrza opiekował się Jego Matką aż do Jej „zaśnięcia“. Przez wiele lat przebywał w Jerozolimie, skąd udał się do Efezu. Na rozkaz cesarza Domicjana został zesłany na wyspę Patmos. Tam napisał Apokalipsę. Następca Domicjana cesarz Nerwa pozwolił mu powrócić do Efezu, gdzie dokonał ostatnich dni swojego życia.

Trudnił się jak Piotr i paru innych apostołów rybołówstwem, ale pochodził prawdopodobnie z zamożnej rodziny – wskazuje na to wzmianka o najemnikach (Ewangelia Marka 1,20). Może też zdobył nieco wyższe wykształcenie, co ułatwiło mu pracę pisarską. Ważna jest szczególnie Ewangelia – najpóźniejsza z czterech, napisana pod koniec I wieku, różniąca się od trzech pierwszych. Ktoś powiedział, że Piotr to katolicyzm, Paweł – protestantyzm, Jan – prawosławie.

Cytaty na dziś:

• Jest we mnie Ktoś, kto patrzy poza moimi oczyma. Rabindranath Tagore
• Wielkich ludzi wielkie są grzechy. Przysłowie
• Przed Sylwestrem deszcze, będzie zima jeszcze. Przysłowie

Baner Kalendarium

KALENDARIUM POZNAŃSKIE

1814 Urodził się ks. Jan Koźmian, publicysta, wielkopolski działacz charytatywny. Był autorem terminu „praca organiczna”, głosił także zasady wyższości kościoła nad państwem.

Jan KoźmianW czasie powstania listopadowego był podoficerem artylerii. Po upadku powstania wyjechał do Francji. W Tuluzie ukończył studia prawnicze (1832-1838). Osiadłszy w Paryżu podtrzymywał kontakty z Mickiewiczem, Goszczyńskim i Zaleskimi. Był jednym ze współwydawców pisma Hotelu Lambert Trzeci Maj.

W 1845 rozpoczął wydawanie ultramontańskiego czasopisma Przegląd Poznański; w rok później ożenił się z córką gen. D. Chłapowskiego. Wiosną 1848 r. osiedlił się w wielkopolskim majątku żony. Po jej samobójstwie (1853), rozpoczął (1857) studia teologiczne w Rzymie. Święcenia kapłańskie uzyskał w 1860, po czym został proboszczem w Krzywiniu.

W 1870 już jako kanonik poznański towarzyszył arcybiskupowi Ledóchowskiemu w misji do pruskiej kwatery w Wersalu. Zamieszany w rzekome przygotowania zamachu na Otto von Bismarcka, aresztowany. Po wyjściu z więzienia, kierował ultramontańskim Kuryerem Poznańskim. Zmarł w Wenecji 20 IX 1877 wracając z Rzymu do Polski.

Jan Koźmian (1814-1877) z grupą polskich studentów, członków tzw. Biblioteczki Polskiej w Berlinie Foto: dagerotyp, Cyfrowe Muzeum Narodowe w Warszawie

Jan Koźmian (1814-1877) z grupą polskich studentów, członków tzw. Biblioteczki Polskiej w Berlinie, grudzień 1845 r. foto: dagerotyp, Cyfrowe Muzeum Narodowe w Warszawie

Ksiądz Jan Koźmian był wybitnym mówcą. Wygłosił między innymi wiele mów pogrzebowych. W 1862 r. miał w Poznaniu, w pałacu Działyńskich cykl wykładów z historii Polski. Po jego śmierci wyszły jego pisma wydane w trzech tomach. Osobliwością pisarską Koźmiana jest książeczka o dziejach Polski, napisana po hiszpańsku i wydana w Hiszpanii.

Był też znanym bibliofilem. Zebrał kilka tysięcy cennych dzieł w tym wiele starodruków polskich, włoskich i hiszpańskich. Licząca ponad 20 tys. tomów biblioteka Koźmiana przeszła na własność jego brata Stanisława Egberta. W 1889 r. przejęło ją Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Rękopisy ze zbiorów Jana Koźmiana sprzedały w 1938 r. córki S. E. Koźmiana, Maria i Zofia, do zbiorów Polskiej Akademii Umiejętności (dzisiaj Biblioteka PAN i PAU w Krakowie).

O jego śmierci donosił nawet londyński The Times. Był jednym z ojców polskiego pozytywizmu i wynalazcą terminu: praca organiczna.

1918 W Poznaniu wybuchło powstanie wielkopolskie.

Po południu dochodzi w Poznaniu do strzelaniny koło Prezydium Policji mieszczącym się w budynku Teatru Miejskiego i Hotelu Bazar. Poległ Franciszek Ratajczak w walkach o Prezydium Policji. Powstanie wybucha również poza miastem. Polacy opanowują Dworzec Główny w Poznaniu, Pocztę Główną i część fortyfikacji miejskich.

1926 W poznańskiej prasie ukazał się apel władz miasta:  Jak wiadomo, miasto było w nocy z 31 grudnia 1925 r. na l stycznia 1926 r. widownią burzliwych “uciech sylwestrowych”, a jednocześnie znacznej nieporadności organów porządkowych.

Aby wykluczyć powtórzenie się podobnych rozruchów, dyrektor miejskiego Urzędu Policyjnego Adam Mizgalski już w dniu 27 grudnia zaapelował do mieszkańców: “aby bez potrzeby w noc sylwestrową nie wychodzili na ulicę” i służył kilkoma innymi radami w rodzaju: “aby strzelających na wiwat, szczególnie z okien domów, podawali bezwzględnie do ukarania”.(KMP 3/88)

1930 Odbyła się uroczystość odsłonięcia pomnika Tadeusza Kościuszki u zbiegu ulic Bukowskiej i Głogowskiej.

Pomnik Kosciuszki 1930Pierwszy pomnik Tadeusza Kościuszki dłuta Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej powstał w 1929 r. na czas otwarcia Powszechnej Wystawy Krajowej (PeWuKi) przed Halą Włókienniczą. Początkowo, na piaskowcowym cokole stanęła figura z gipsu pomalowana na brązowo. W dwunastą rocznicę wybuchu powstania wielkopolskiego, 27 grudnia 1930 r., odbyła się uroczystość odsłonięcia odlewu z brązu.

Monument został zniszczony w 1939 r. przez hitlerowców. Po wojnie, artystka wykonała ponownie rzeźbę, której jako materiał posłużyły fragmenty pociętych dzwonów ze zniszczonej działaniami wojennymi wieży zegarowej dawnego zamku cesarskiego. W 1967 roku pomnik stanął już w innym miejscu, bardziej w głąb ulicy Bukowskiej, gdzie stoi do dzisiaj.

Na postawie: “Miasto z wizją. Poznań w dwudziestoleciu międzywojennym” autorstwa Danuty Książkiewicz-Bartkowiak i Jakuba Skuteckiego, Wydawnictwo Miejskie, Poznań 2009

1936 Zmarł Leon Wyczółkowski, malarz, grafik i kolekcjoner sztuki. Uznany za jednego z najwybitniejszych artystów polskich przełomu XIX. i XX wieku, współzałożyciel Towarzystwa “Sztuka”, impresjonista, kolorysta, malował nastrojowe pejzaże tatrzańskie, sceny z Ukrainy, zabytki i pamiątki warszawskie (ur. 1852).

W 1922 r. Leon Wyczółkowski ofiarował Muzeum Wielkopolskiemu w Poznaniu bogaty zbiór sztuki wschodniej, zawierający: dywany, makaty, kilimy, wazony, misy, szkła, zabytkowe meble oraz dzieła malarskie i graficzne. Za ten dar Poznański Wydział Krajowy przekazał artyście dworek w Gościeradzu pod Bydgoszczą. Artysta mieszkał w nim z przerwami do swojej śmierci.

Waza z kolekcji Leona Wyczółkowskiego Foto: MNP

Waza z kolekcji Wyczółkowskiego w Muzeum Narodowym

1945 Starszy ogniomistrz Straży Pożarnej Władysław Gryska wykonał pierwszy po wyzwoleniu hejnał z loggi Ratusza poznańskiego.

Ogniomistrz Władysław Gryska odgrywa pierwszy powojenny hejnał - 27.12.1945

Konstanty Kalinowski Foto: Przegląd Prawosławny2002 Zmarł Konstanty Kalinowski, historyk sztuki, profesor UAM, doradca prezydenta RP Aleksandra Kwaśniewskiego do spraw rewindykacji utraconych dzieł sztuki. Autor wielu prac z zakresu sztuki, szczególnie okresu baroku, był dyrektorem Muzeum Narodowego w Poznaniu.

W latach 1957–1961 był asystentem w Dziale Malarstwa Obcego w Muzeum Narodowym w Poznaniu. W latach 1966–1967 ukończył studia uzupełniające w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Wiedeńskiego. Habilitował się w 1971, od 1973 był dyrektorem Instytutu Historii Sztuki UAM, a od 1981 profesorem nadzwyczajnym.

Był przewodniczącym Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Muzeów (ICOM) w latach 1999–2002. Do 2000 był dyrektorem Muzeum Narodowego w Poznaniu, odwołany 1 września 2000 roku w dość kontrowersyjnych okolicznościach.

Pracował również jako jedyny Polak w Radzie Naukowej Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze. Znany był z deklarowania konieczności powrotu dzieł sztuki do miejsc ich powstania.

Historie Warte Poznania

ZDARZYŁO SIĘ 27 GRUDNIA

1355 W Kaliszu książę mazowiecki Siemowit III złożył Kazimierzowi Wielkiemu hołd lenny.

1459 Urodził się Jan I Olbracht, król polski (zm. 1501).

1529 Inkorporacja Mazowsza do Korony przez króla Zygmunta I Starego.

1571 Urodził się Johannes Kepler, niemiecki astronom i matematyk. Propagator teorii Mikołaja Kopernika. Opracował tablice ruchu planet, wynalazł lunetę, nazwaną keplerowską, był autorem wielu epokowych prac z matematyki i fizyki. (zm. 15.11.1630).

1587 Zygmunt III Waza został koronowany na króla Polski.

1655 Zakończyła się, trwająca od 19 listopada, obrona Jasnej Góry i klasztoru Paulinów przed Szwedami. Stała się symbolem oporu i punktem zwrotnym w wojnie polsko-szwedzkiej.

1822 Urodził się Louis Pasteur, francuski chemik i mikrobiolog. Twórca szczepionek, wynalazca metody niszczenia drobnoustrojów przez ogrzewanie – pasteryzację. Zmarł 28 września 1895 roku.

1901 Urodziła się Marlena Dietrich, właściwie Magdalena von Losch, aktorka amerykańska pochodzenia niemieckiego. Sławna gwiazda ekranu lat 30 – tych, reprezentująca typ kobiety wampa „Błękitny anioł”, „Blond Wenus” Zmarła 6 maja 1992 roku.

1909 Urodził się Henryk Jabłoński, historyk i polityk, przewodniczący Rady państwa PRL.

1913 Urodził się Szczepan Pieniążek, biolog, organizator sadownictwa w Polsce.

1928 Państwo przejęło zarząd nad lotnictwem cywilnym w Polsce. Utworzono przedsiębiorstwo Linie Lotnicze “Lot” Spółka z o.o. Początkowo uruchomiono 5 linii krajowych i 1 zagraniczną do Wiednia.

1934 Persja przyjęła nazwę Iran.

1938 W ZSRR ustanowiono tytuł „Bohatera Pracy Socjalistycznej”.

1938 W lagrze zmarł Osip Mandelsztam, rosyjski poeta, prozaik. Jeden z głównych twórców akademizmu, autor eseju “O poezji” i licznych zbiorów wierszy.

1945 Wszedł w życie statut Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju (Bank Światowy) z siedzibą w Waszyngtonie oraz statut Międzynarodowego Funduszu Walutowego (IMF). Stało się to na mocy porozumienia podpisanego przez 44 przedstawicieli ONZ w Bretton Woods (USA) 25 czerwca 1944 roku.

1948 Urodził się Gerard Depardieu, francuski aktor. Grał w filmach: “Danton”, “Cyrano de Bergerac”. “Wujaszek z Ameryki”, “Asteriks i Obeliks”.

1949 Królowa holenderska przyznała Indonezji suwerenność.

1953 Zmarł Julian Tuwim, poeta i tłumacz. Autor zbiorów: “Czyhanie na Boga”, “Sokrates tańczący”, “Słowa we krwi”. Twórca wierszy dla dzieci: “Lokomotywy”, “O panu Tralalińskim” oraz “Słonia Tąrbalskiego”. Był współtwórcą grupy poetyckiej Skamander i kierownikiem artystycznym wielu kabaretów warszawskich m.in. “Qui Pro Quo”. Twórczość przekładowa Tuwima to przede wszystkim tłumaczenia poezji rosyjskiej: utworów Puszkina, Lermontowa, Gribojedowa. Urodził się 13 listopada 1894 roku.

1966 Urodził się Rafał Królikowski, polski aktor.

1979 W Oberstdorfie odbył się pierwszy w historii konkurs Pucharu Świata w skokach narciarskich.

1991 Wielka Loża Narodowa Polski została obudzona przy pomocy Wielkiego Wschodu Włoch.

1995 Marek Kamiński zdobył Biegun Południowy. Jest pierwszym człowiekiem, który w ciągu jednego roku pieszo dotarł do obydwu biegunów. Biegun Północny zdobył 23 maja 1995 roku.

1997 Numer 1 brytyjskiej listy przebojów: “Too Much” – Spice Girls.

2002 Amerykański koncern Lockheed Martin oferujący samolot F-16 wygrał przetarg na dostawę samolotu wielozadaniowego dla Wojska Polskiego.

2009 Lista Przebojów Programu Trzeciego, notowanie 1404: 1. Duffy – Stepping Stone, 2. The Killers – Human, 3. Linkin Park – Leave Out All The Rest.

Imieniny obchodzą: Jan, Teodor, Fabiola, Mateusz, Radomysł, Żaneta, Maksym, Bartłomiej, Cezary, Gosław, Jan, Przybyrad, Przybysław, Radomysł, Sara, Teofan

Żaneta jest kobietą bardzo samodzielną, stanowczą i niełatwo ulega wpływom innych lub ich opiniom. Wrażliwa intelektualistka, bardzo subiektywna i zaborcza. Długo zachowuje urazy. Jest przy tym bardzo wesoła, bryluje w towarzystwie. Lubi zabawę, często grę w karty.

Imię Maksym pochodzi od łacińskiego “maximus” – “największy”. Osoby o tym imieniu bywają z reguły szczęśliwe – maja udane małżeństwo, zdolne dzieci, osiągają wiele w pracy zawodowej. Potrafią błyszczeć w towarzystwie, są lubiane i chętnie zapraszane przez przyjaciół.

Imię Teodor można tłumaczyć jako “dar Boga”. Mężczyzna o tym imieniu jest dobrym organizatorem. Potrafi prawidłowo, logicznie analizować zjawiska. Często bywa wspaniałomyślny. Może mieć sukcesy na polu kulturalnym lub społecznym.

Użyte w artykule zdjęcia: MNP, dagerotyp, Cyfrowe Muzeum Narodowe w Warszawie, Przegląd Prawosławny, CC, Zbigniew Zielonacki / Cyryl

Koronawirus

Dodaj komentarz

kliknij by dodać komentarz

Kalendarium

Pogoda w Poznaniu

°C
___
______
  • Low Temp. ___°C
  • High Temp. ___°C
___
______
Listopada 27th 2020, piątek
°C
   ___
  • TEMPERATURE
    °C | °C
  • HUMIDITY
    %
  • WIND
    m/s
  • CLOUDINESS
    %
  • SUNRISE
  • SUNSET
  • SOB 28
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %
  • NIE 29
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %
  • PON 30
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %
  • WT 1
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %
  • śR 2
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %
  • CZW 3
    °C | °C
    Cloudiness
    %
    Humidity
    %