KALENDARIUM POZNAŃSKIE – 19 LISTOPADA

Autor: Tomasz Dworek. Poznań, 19 Listopada 2019

Słońce w znaku Skorpiona

KALENDARIUM POZNANIA 2Święto narodowe Księstwa Monako. Święto Księcia Rainiera
WTO (World Toalet Organization) ogłosiło 19 listopada Dniem Toalet
Święto Garifuny obchodzone w Belize
Brazylia – Dzień Flagi
Mali – Rocznica Zamachu Stanu
Portoryko – Dzień Odkrycia
Trynidad i Tobago – Światowy Dzień Mężczyzn
Międzynarodowy Dzień Zapobiegania Przemocy Wobec Dzieci

Urodzeni 19 listopada mają zadatki na przywódców. Również ich ambicje sięgają wysoko. Chcą i potrafią rządzić innymi, mają bowiem duże zdolności organizatorskie i dużą odporność nerwową. Nie ulegają emocjom, działają w sposób racjonalny. Osiągane sukcesy rodzą w nich pychę i zarozumiałość. Ponadto zarówno w miłości jak i przyjaźni nie są lojalni ani stali.

Cytaty na dziś:

• Tchórze zawsze potrafią napędzić stracha innym Wiesław Trzaskalski
• Bywają specjaliści od pilnowania własnych spraw i cudzych obowiązków. Tadeusz Kotarbiński
• Jakkolwiek byś próbował usiąść, żeby coś napisać, siądziesz i napiszesz coś całkiem innego.” Wasilij Rozanow

KALENDARIUM POZNAŃSKIE

1435  Kapituła poznańska transumuje i uzupełnia przywilej wójtowski miasta Ostrówka.

1539 Urodziła się Halszka (Elżbieta) Ostrogska, wojewodzina poznańska, tragiczna lokatorka baszty w zamku szamotulskim.

1544 Albrecht Hohenzollern zakończył wizytę w Poznaniu.

1806 Na audiencji w Berlinie Napoleon I przyjął polską delegację z zaboru pruskiego i obiecał przywrócenie niepodległej Polski pod warunkiem utworzenia 40 tysięcznej armii walczącej u jego boku.

1868 Urodziła się Ludwika Izabela Dobrzyńska-Rybicka, filozofka, długoletnia dyrektorka Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, profesor UAM w Poznaniu. Zmarła 7 października 1958 w Poznaniu.

Biblioteka PTPNByła uczennicą szkół średnich w Poznaniu (szkoła żeńska Anny Danysz) i Lwowie (Zakład Wychowawczo-Naukowy Wiktorii Niedziałkowskiej). W 1887 roku zdała egzamin nauczycielski i rozpoczęła prywatne nauczanie w Poznaniu i Kaliszu. Była autorską sztuk scenicznych i licznych recenzji teatralnych.

Ludwika Dobrzyńska-Rybicka, znana i ceniona ze względu na swą działalność społeczną i naukową, pozostała w pamięci wielu poznaniaków. Paulina Cegielska (1871-1969), bratanica Marcelego Mottego, należąca do tego samego pokolenia Wielkopolanek – działaczek społecznych, w swym pamiętniku utrwaliła sugestywny portret Pani profesor:

Z Lunią Dobrzyńską łączy mnie bardzo dawna znajomość. Już nasze matki były koleżankami w szkole babki Poplińskiej. Starsza moja siostra, [Irena] Ciświcka, kolegowała z Lunią u ciotek Danyszówien, ja zaś zaprzyjaźniłam się bardzo z młodszą Dobrzyńską, Heleną, która wstąpiła do klasztoru sacre Coeur we Lwowie i tam umarła niedługo po pierwszej wojnie światowej. Pisać o dr Dobrzyńskiej, a nie podkreślić jej wyjątkowej osobowości, byłoby nietaktem i błędem. Każdy, kto się do niej zbliżał, podziwiać w niej musiał wysokiej klasy inteligencję, oryginalne ujęcie pojęć, samoistny sąd i gruntownąocenę każdego zagadnienia. Przy tym nadzwyczajny wdzięk i urok, który wzbudzała promiennością swego usposobienia, uroda i walory towarzyskie zyskiwały jej i zyskująserca wszystkich i podziw. Dziś to już osoba sędziwa, bliższa Bogu niż ludziom, która zachowała jednak przebłyski swej indywidualności [Paulina Cegielska: Z moich wspomnień. Przechadzki po mieście, Poznań Wydawnictwo Miejskie 1997, s. 189].

Źródło: opracowanie Alicji Przybyszewskiej, Wielkopolski Słownik Pisarek, wikipedia, zdjęcia: Biblioteka PTPN [MOs810/wikipedia], Dziedziniec PTPN [Poznan Film Comission]

Dziedziniec PTPN

1901 Proces 23 rodziców (w tym osiem kobiet) dzieci – uczestników strajku szkolnego we Wrześni.

1908 Zmarł Matias Bersohn, bankier, kolekcjoner i filantrop. Wiele dzieł ze swych zbiorów, m.in. Bacciarellego i Norblina przekazał dla warszawskiej Zachęty i Muzeum Narodowego. Był członkiem Komisji Historii Akademii Umiejętności oraz Towarzystwa Przyjaciół Nauk w Poznaniu. Urodził się 4 czerwca 1824 r.

1909 W Czachorowie pod Gostyniem urodziła się Wanda Modlibowska, polska lotniczka sportowa i szybowniczka, pilot eskadry sztabowej we wrześniu 1939 roku, pierwsza emisariuszka Rządu RP w 1940 roku wysłana do okupowanej Polski, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego.

Od roku 2003 imię Wandy Modlibowskiej nosi Aeroklub Poznański.

Wanda ModlibowskaW roku 1930 wstąpiła do Aeroklubu Poznańskiego, gdzie w 1931 wyszkoliła się na samolocie Hanriot H.28 (instruktorem był pilot doświadczalny Wytwórni Samolot i instruktor Edmund Hołodyński Pod jego kierunkiem uzyskała licencję pilota samolotowego). Współuczestniczyła w utworzeniu sekcji szybowcowej. W roku 1933 wyszkoliła się na pierwszym, organizowanym przez sekcję, kursie szybowcowym w Bałczynie, będąc pierwszą pilotką w Aeroklubie Poznańskim z kategorią A. W 1934 ustanowiła swoje dwa pierwsze szybowcowe rekordy Polski, przeszła także przeszkolenie w lotach na holu za samolotem we Lwowie.

13/14 maja 1937 r. ustanowiła na szybowcu Komar bis konstrukcji Antoniego Kocjana kobiecy rekord świata w konkurencji długotrwałości lotem trwającym 24 godz. i 14 min. Był to pierwszy i jedyny przed wojną rekord świata w szybownictwie uzyskany przez Polaka.

Był on także rekordem Polski, zarówno w kategorii kobiecej, jak i męskiej. Rekordy kobiecy międzynarodowy i krajowy zostały pobite dopiero pod koniec lat czterdziestych. Nigdy jednak nie został poprawiony ustanowiony przez nią krajowy rekord kobiecy. W roku 1937 uzyskała jeszcze cztery inne rekordy Polski.

W 1938 r. ustanowiła rekord Polski w odległości przelotu 343 km, gorszy zaledwie o kilka kilometrów od aktualnego rekordu świata Hanny Reitsch. Reprezentowała Aeroklub Poznański w szeregu zawodów samolotowych. Posiadała uprawnienia instruktora szybowcowego, brała udział w pierwszym kursie akrobacji szybowcowej w Polsce. Jeszcze przed wojną ukończyła kurs akrobacji samolotowej oraz w lotach bez widoczności. Miała uprawnienia do lądowania w terenie przygodnym, holowania szybowców za samolotem oraz wykonywania lotów na motoszybowcu.

W kampanii wrześniowej brała udział jako pilot łącznikowy. Po ewakuacji do Francji wróciła do kraju w 1940, gdzie pracowała w Delegaturze Rządu RP na kraj, początkowo jako kurier, następnie jako kierownik komórki szyfrów i kierownik sekretariatu Delegatury. Brała udział w powstaniu warszawskim. Aresztowana przez NKWD w 1945 r. trafiła do Berezówki pod Uralem w ZSRR. Wieziona na przesłuchania do Niemiec uciekła z transportu we Frankfurcie, by w roku 1946 powrócić do pracy w Aeroklubie Poznańskim, gdzie pełniła funkcje instruktora.

Negatywnie „zweryfikowana” przez władze pod koniec 1948 r., została usunięta z Aeroklubu. Do tego czasu wylatała na szybowcach 738 godzin, na samolotach 1123 godziny. Ustanowiła 9 rekordów Polski i jeden międzynarodowy. Po „weryfikacji” pracowała jako asystent w Zakładzie Chemii UAM. Bezpodstawnie aresztowana za domniemaną próbę nielegalnego przekroczenia granicy, została skazana w ramach represji okresu stalinizmu na 18 miesięcy więzienia. Po odbyciu kary pracowała w Urzędzie Patentowym w Warszawie.

W roku 1956 została członkiem Warszawskiego Klubu Seniorów Lotnictwa. W 1969 roku Zarząd Aeroklubu Polskiego nadał Modlibowskiej za wybitną działalność w polskim szybownictwie tytuł i odznakę Zasłużonego Działacza Lotnictwa Sportowego. Zmarła 11 lipca 2001 w Łężeczkach koło Pniew. Została pochowana w rodzinnym grobowcu w Gostyniu. [Źródła: Wanda Modlibowska 1909-2001; Radosław Górzeński, Janusz Łukaszewicz, Ludwik Misiek, Tomasz Sielicki; Poznań 2003, Wanda Modlibowska – pilot, patron Aeroklubu Poznańskiego; Janusz Łukaszewicz; Kronika Wielkopolski nr 1 (109) Poznań 2004 – za:wikipedia]

1925 W Poznaniu urodził się Zygmunt Bauman, wybitny polski socjolog, filozof.

Zygmunt_Bauman Foto: wikipediaW jednym z wywiadów profesor zapytany, czy ma długi odpowiedział: “pewnie dzięki solidnemu przedwojennemu poznańskiemu wychowaniu jestem fatalnym klientem dla banków. Spłacam bowiem regularnie to, co mam na karcie kredytowej, a jedynym długiem, który zaciągnąłem w życiu, 40 lat temu, był kredyt na dom. Spłaciłem go w ciągu 20 lat”.

W 2010 roku prof. Bauman odebrał w Poznaniu Złotą Pieczęć Miasta Poznania, nagrodę przyznawaną osobom, które trwale zapisały się w historii miasta.

Profesor Bauman jest jednym z poznaniaków, którzy osiągnęli najwyższe pozycje wśród intelektualistów i myślicieli światowych. Uzyskał Pan, Profesorze obok uznania jako uczony, także status guru dla kilku pokoleń ludzi w dziedzinie filozofii i poznania świata – powiedział podczas uroczystości poznański socjolog prof. Marek Ziółkowski.

Odwiedzając zakątki Poznania związane z moim dzieciństwem uzmysłowiłem sobie, jakim jestem dłużnikiem tego miasta. To tu nauczyłem się cnót obywatelskich (…), tu nabyłem takich cech, jak determinacja i wytrwałość. Jestem dłużnikiem Poznania. Ta nagroda jest przyznana na wyrost – powiedział odbierając wyróżnienie z rąk prezydenta miasta Ryszarda Grobelnego prof. Bauman (za Gazetą Wyborczą)

YouTube Preview Image

2007 Cykl filmowy “Magiczne drzewo” poznańskiego reżysera Andrzeja Maleszki zdobył w Nowym Jorku międzynarodową Nagrodę Emmy w kategorii produkcji telewizyjnych dla dzieci i młodzieży.

YouTube Preview Image

Pomnik Komedy2010 Na terenie kampusu Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu przy ulicy Przybyszewskiego odsłonięto pomnik pianisty i kompozytora Krzysztofa Komedy Trzcińskiego.

Pomnik przedstawia postać artysty z kamertonem przy uchu, który przygląda się kadrom filmowym. Kadry przedstawiają pięć scen z życia muzyka.

Na pierwszym z nich widać jak Komeda odbiera dyplom ukończenie uczelni medycznej w Poznaniu, na drugim – uwieczniono próbę sekstetu jazzowego Komedy, na trzecim jest scena z filmu Andrzeja Wajdy “Niewinni czarodzieje”, a na ostatnim, nawiązującym do okresu amerykańskiego, ukazany jest Komeda podczas komponowania muzyki do filmu “Dziecko Rosemary”.

Krzysztof Komeda urodził się w 1931 roku w Poznaniu. Był pianistą i kompozytorem jazzowym. Największy rozgłos przyniosła mu muzyka do filmu Romana Polańskiego “Dziecko Rosemary”, z najsłynniejszym utworem “Kołysanką”.

Z wykształcenia był lekarzem, ukończył poznańską Akademię Medyczną. Jego dokonania w muzyce jazzowej miały istotny wpływ na kształtowanie się stylu nazywanego polską szkołą jazzu. Po tragicznym wypadku w Los Angeles, zmarł w Warszawie w 1969 roku.

2017 Zmarł Jarosław Hasiński, były dyrektor TVP3 w Poznaniu i redaktor Akademickiego Radia Winogrady.

Dziennikarską przygodę zaczynał w Technikum Mechanicznym nr 1 w Poznaniu, gdzie w przerwach między lekcjami prowadził audycje przez szkolny radiowęzeł. Podczas studiów w Radiu Poznań prowadził „Magazyn spraw studenckich”, od 1982 r. – rolniczy program „Czas dobrych gospodarzy”.

Przez wiele lat był redaktorem naczelnym Akademickiego Radia Winogrady, które przekształciło się w komercyjne Radio FAN. Kojarzony był z lewicą.

W 1997 roku został dyrektorem TVP Poznań. Telewizyjnym ośrodkiem kierował do 2004 r. W latach 2009 – 2011 był prezesem Polskiego Radia.

zdjęcia: Polskie Radio Koszalin, Piotr Cackowski / piotrcackowski.pl, Krzysztof Orłowski [fotografie ze strony nasza-klasa.pl]

ZDARZYŁO SIĘ 19 LISTOPADA

1493 W czasie swojej drugiej podróży do Nowego Świata Krzysztof Kolumb odkrył Puerto Rico.

1523 Po śmierci Hadriana VI, ostatnim papieżem epoki renesansu został Giulio de Medici – Klemens VII.

1557 Zmarła królowa Bona, żona Zygmunta Starego, córka księcia Mediolanu i Izabeli Aragońskiej. Zasłynęła jako świetna administratorka. Stanowiła silną indywidualność, jej postać wywołała wiele sprzecznych sądów potomnych i współczesnych. Według panującej opinii, królowa Bona została otruta. Urodziła się 2 lutego 1494 roku.

1655 Początek obrony Częstochowy w „potopie szwedzkim”. Trwała do 27.12.1655
YouTube Preview Image

1765 Otwarto Teatr Narodowy w Warszawie, pierwszy teatr publiczny w Polsce. Działalność sceny zainaugurowano sztuką Józefa Bielawskiego „Natręt”. Dzień ten uważa się za początek stałego, zawodowego teatru polskiego.

1805 Urodził się Ferdynand de Lesseps, inicjator budowy kanału Sueskiego i projektant kanału Panamskiego.
YouTube Preview Image
YouTube Preview Image

1893 Ukazał się pierwszy kolorowy dodatek do gazet (NY World).

1900 Urodziła się Anna Seghers, niemiecka pisarka. Autorka książek “Powstanie rybaków w Santa Barbara” i “Tranzyt”. Krytykowała niesprawiedliwość społeczną i śledziła budowę socjalistycznego porządku społecznego. Zmarła w 1983 roku.

1917 Urodziła się Indira Gandhi, córka Jawaharlala Nehru, premier Indii. 31.10.1984 Została zamordowana przez Sikhów ze swojej ochrony.

1919 Senat USA głosował przeciwko traktatowi wersalskiemu i Lidze Narodów.

1920 Urodził się Janusz Kłosiński, polski aktor (Czterej pancerni i pies, Janosik). Po wprowadzeniu stanu wojennego jako jedyny aktor wystąpił publicznie w Telewizji Polskiej, dziękując gen. Jaruzelskiemu za wprowadzenie stanu wojennego. Publiczność Teatru Narodowego uniemożliwiła mu za to w 1982 r. występ w roli Żyda w “Weselu” Wyspiańskiego, wyklaskując każde jego pojawienie się na scenie. Nigdy więcej nie wystąpił w teatrze.

1933 Urodził się Larry King, amerykański dziennikarz.

King ma bardzo specyficzny sposób prowadzenia wywiadów. Siedzi lekko nachylony w stronę rozmówcy, czasem z łokciami na stole i rękawami podciągniętymi na wysokość bicepsów. Nieodłącznym elementem jego stroju są szelki. Jest laureatem licznych nagród. Niezwykle wyrazisty wizerunek Kinga i jego charakterystyczny głos są często wykorzystywane przez Hollywood. Dziennikarz użyczył głosu m.in. postaci barmana-transwestyty z filmów Shrek 2 i Shrek Trzeci (w wersji polskiej jego miejsce zajął Wojciech Mann).
YouTube Preview Image

1936 Odbyła się premiera filmu Konrada Toma “Ada, to nie wypada” z Lodą Niemirzanką w roli głównej. W roli primadonny wystąpiła Mira Zimińska.

1938 Urodził się Ted Turner (wł. Robert Edward Turner III), amerykański menedżer sieci telewizyjnej CNN.

1942 W Drohobyczu zginął zastrzelony przez Gestapo Bruno Schulz, polski pisarz i grafik pochodzenia żydowskiego. Urodził się 12 lipca 1892 roku.

1942 Urodził się Calvin Klein, słynny dyktator mody.

1946 Wojska francuskie zbombardowały Hajfong. Początek wojny w Wietnamie.

1958 Urodziła się Ofra Haza, wokalistka izraelska. Znana z przebojów “Im Nin’ Alu” i “Galbi”. Zmarła na AIDS 23 lutego 2000 roku.
YouTube Preview Image

1959 Zakłady Forda zakończyły produkcję pojazdu marki „Edsel”.

Ford EdselPowstanie marki zakończyło się porażką marketingową. Z planowanych 200 000 samochodów w 1958 roku sprzedano jedynie 63 110 (w roku 1959 – 44 891, a w 1960 – 2846). Straty poniesione przez koncern zostały oszacowane na 250 mln dolarów (równowartość ok. 2 mld współczesnych dolarów amerykańskich).

Do przyczyn porażki zalicza się kontrowersyjną stylistykę nadwozia, nazwę niepodobającą się potencjalnym nabywcom, wysoką cenę oraz problemy z jakością wykonania samochodu, wynikające z montowania ich w fabrykach równolegle z samochodami Ford i Mercury. Dodatkowym czynnikiem, który zadecydował o niepowodzeniu samochodu była trwająca recesja na rynku amerykańskim.
YouTube Preview Image

1959 Urodziła się Elżbieta Kruk, członek PiS, odpowiedzialna za zmiany w mediach, przewodnicząca KRRiT, poseł na Sejm RP, w 2008 roku przyłapana w stanie upojenia alkoholowego na posiedzeniu Sejmu.

YouTube Preview Image

1961 Urodził się Meg Ryan, aktorka amerykańska.

1961 Urodził się Bogdan Wenta, polski piłkarz ręczny, trener piłki ręcznej, reprezentant Polski i Niemiec, selekcjoner reprezentacji Polski.
YouTube Preview Image

1962 Urodziła się Jodie Foster, amerykańska aktorka, reżyser i producent filmowy. Grała w filmach między innymi “Taksówkarz”, “Milczenie owiec”, reżyserowała “Tate – mały geniusz”, Wakacje w domu”. Dwukrotnie otrzymała nagrodę “Oscara” w 1988 i 1991 roku.

1967 Urodził się Paweł Stasiak, wokalista zespołu Papa Dance działającego w latach 80-tych znanego z piosenek “Naj Story” i “Ocean wspomnień”.

W 1990 roku zdobył dyplom Studium Piosenkarskiego w Poznaniu. Ukończył także studia na Wydziale Produkcji Telewizyjnej i Filmowej PWSFTviT w Łodzi. W dzieciństwie był członkiem zespołu taneczno-wokalnego “Gawęda”.
YouTube Preview Image

1969 Pelé strzelił swego tysięcznego gola.

1977 Zmarł Władysław Hańcza, aktor i reżyser. Pamiętny Kargul z filmu „Sami swoi” i Boryna z „Chłopów”. Urodził się 18 maja 1905 roku

1987 Profesor Ewa Łętowska została pierwszym w Polsce Rzecznikiem Praw Obywatelskich.

1990 Po raz pierwszy w historii cofnięto decyzję o przyznaniu nagrody Grammy. Odebrano ją Milli Vanilli, gdy okazało się, że Rob Pilatus i Fabrice Morvan nie śpiewali w rzeczywistości na albumie “Girl You Know It’s True”.

1995 Aleksander Kwaśniewski pokonując w drugiej turze Lecha Wałęsę, uzyskał 52 % poparcie i wybrany został prezydentem Rzeczpospolitej Polskiej.

1998 Nr 1 amerykańskiej listy przebojów: “Lately” – Divine; US Top Album: “Supposed Former Infatuation Junkie” – Alanis Morissette.
YouTube Preview Image

1999 Chiny z powodzeniem wysłały w kosmos bezzałogowy statek Shenzhou 1.

2000 Nr 1 brytyjskiej listy przebojów: “Can’t Fight The Moonlight” – Leann Rimes; UK Top Album: “1” – The Beatles.

2002 W unijnym parlamencie po raz pierwszy wystąpili posłowie i senatorowie z krajów kandydujących. W debacie – oprócz Polaków wzięli udział przedstawiciele 9 innych państw, które mają wejść do Unii 1 maja 2004 r oraz parlamentarzyści z Bułgarii i Rumunii, które mają zostać przyjęte do UE w 2007 r.

Imieniny obchodzą: Elżbieta, Faustyna, Seweryn, Salomea, Maksym, Matylda

Elżbieta, imię to z hebrajskiego oznacza „Bóg mój przysięgą”
Elżbieta to kobieta dystyngowana o dużej kulturze osobistej. Całe życie postępuje tajemniczo, nie ujawniając nikomu swych osobistych spraw. Jest wierna raz obranej idei. Kocha naturę. Jest trudna we współżyciu.

Przysłowie: „Na świętą Elżbietę bywa śnieg nad piętę.”

Salomea, imię biblijne, pochodzi z języka hebrajskiego od wyrazu shalom – pokój lub shalam – postawić, położyć
„Od świętej Salomei zima jest w nadziei.”

Seweryn, to rozszerzona forma imienia Sewer, a imię to oznacza surowy, ostry, poważny.
Osoba o tym imieniu świetnie nadaje się do służby publicznej lub na przywódcę duchowego. Ma umysł doradcy, umie i lubi pomagać innym. Jest wrażliwa. Nigdy nie zmienia przekonań. Nie chwali się sukcesami. Bywa uparta.

Użyte w artykule zdjęcia: wikipedia, Poznan Film Comission , Simon GP Geoghegan / wikipedia , MOs810 / wikipedia, Aeroklub Poznański , Cyryl / kolekcja Romana Trojanowicza, Tomasz Dworek , Polskie Radio Koszalin, Krzysztof Orlowski - zdjęcia na profilu nasza-klasa.pl, Piotr Cackowki / piotrcackowski.pl

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.