KALENDARIUM POZNAŃSKIE – 15 KWIETNIA

Autor: Tomasz Dworek. Poznań, 15 Kwietnia 2019

15 KWIETNIA Słonce w znaku Barana

KALENDARIUM POZNANIA 2

Międzynarodowy Dzień Kombatanta
Światowy Dzień Pracy Socjalnej

Urodzeni 15 kwietnia to ludzie szlachetni, posiadający wszechstronne uzdolnienia. Są rozmiłowani w dziedzinach artystycznych. Co myślą to i mówią. Ich intencje są szczere, dużą wagę przywiązują do uczucia, które spełnia w ich życiu istotną rolę. Mankamentem ich jest brak umiaru w tym co robią. Nie mają ponadto pewności siebie i często ogarnia ich niepokój o przyszłość. Są na ogół lubiani przez otoczenie, mimo że pycha i wyniosłość nie są im obce.

Imieniny obchodzą: Anastazja, Modest, Tytus, Wacław

Cytaty na dziś:

Jak człowiek dźwiga własne ciało, a ciężaru jego nie czuje, tak nie dostrzega własnych błędów. Artur Schopenhauer (1788 – 1860)
Książki są lekarstwem dla umysłu. Demokryt z Abdery
Kto mówi, sieje… kto słucha, zbiera. Pitagoras

KALENDARIUM POZNAŃSKIE

1371 Piorun uderzył w wieże poznańskiej katedry. W kaplicy królewskiej zniszczył obrazy Przemysła i Ludgardy.

1501 W Poznaniu odbył się synod pod przewodnictwem biskupa Jana Lubrańskiego.

Jan Matejko Założenie Akademii Lubrańskiego Foto: wikipedia

Biskup Lubrański był także założycielem Akademii w Poznaniu, obraz Jana Matejki

1803 Wielki pożar zniszczył ulicę Żydowską, Dominikańską, Szewską, Butelską, wielkie i małe Garbary i Groblę. [Przewodnik po Poznaniu Feliksa Antoniewicza, 1882]

5 kwietnia 1803 r. wybuchł pożar, który objął swoim zasięgiem blisko połowę ówczesnego Poznania. Ze względu na gęstość i charakter zabudowy miejskiej (ograniczenie powierzchni miasta poprzez mury obronne) oraz silny wiatr, pożar, który powstał prawdopodobnie w dzielnicy żydowskiej, rozprzestrzeniał się bardzo szybko i w ciągu jednej nocy spłonęło 276 domów, a około 7200 osób straciło dach nad głową.

Pożoga nie rozróżniała religii i objęła swoim zasięgiem zarówno kościół na skrzyżowaniu ul. Szewskiej i Dominikańskiej gdzie zawaliło się sklepienie prezbiterium, które odbudowano dopiero w 1814 roku jak również stojącą vis a vis starą synagogę, której już nigdy nie odbudowano.

Brak danych o ofiarach śmiertelnych. Spłonęły ponad to: cała dzielnica żydowska, zabudowania przy ulicach Złotniczej, Wielkiej, Szewskiej, część domów przy Woźnej, Wronieckiej, Ślusarskiej oraz przy Garbarach i Grobli. [Źródło: Przewodnik po Poznaniu Feliksa Antoniewicza, 1882,, strony internetowe PSP w Poznaniu:  http://www.kmpsp.poznan.pl/2016-04-15/kacik-historyczny-1803-wielki-pozar-w-poznaniu]

1810 Urodził się Teofil Matecki, lekarz, działacz społeczny, publicysta.

Teofil Matecki Foto: Wielkopolska Biblioteka CyfrowaUczęszczał do Gimnazjum św. Marii Magdaleny i jako ochotnik uczestniczył w Powstaniu Listopadowym. Studiował medycynę we Wrocławiu i tam współtworzył Towarzystwo Literacko-Słowiańskie.

Po odbyciu stażu w Berlinie osiadł w 1838 r. w Poznaniu. Był współzałożycielem Towarzystwa Pomocy Naukowej, a od 1842 r. zasiadał w radzie miejskiej. W 1846 r. został aresztowany za działalność spiskową i skazany na 6 lat fortecy. Uwolniony przez rewolucję berlińską, organizował w 1848 r. pomoc medyczną w okresie Wiosny Ludów (m.in. zakładał szpitale w Śremie, Wrześni i Miłosławiu).

Zasłużył się w zwalczaniu epidemii cholery w latach 1848, 1849, 1852 i 1866. Był jednym z inicjatorów wzniesienia w Poznaniu w 1859 r. pomnika Adama Mickiewicza.

Pracował m.in. w szpitalach poznańskich i uzdrowisku w Dębnie nad Wartą, będąc propagatorem wodolecznictwa. Po wybuchu Powstania Styczniowego organizował pomoc medyczną i szpital w Strzelnie.

Był też współtwórcą Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, jego wiceprezesem oraz przewodniczył Wydziałowi Przyrodniczemu i wydziałowi Lekarskiemu. Opracował polskie słownictwo chemiczne, oprócz medycyny i chemii zajmował się także fizyką, matematyką i astronomią. Zmarł w 1886 r. w Poznaniu, pochowany został na dawnym cmentarzu świętomarcińskim. Później jego prochy przeniesiono na Cmentarz Zasłużonych Wielkopolan na Wzgórzu św. Wojciecha w Poznaniu.

1858 Uroczyste otwarcie Gimnazjum Św. Marii Magdaleny w nowym budynku przy ul. Garbary.

Data powstania szkoły jest sporna. Sama szkoła uważa za swój początek założenie w 1303 roku szkoły przy ówczesnej poznańskiej farze – kolegiacie św. Marii Magdaleny (stąd nazwa) za pozwoleniem biskupa Andrzeja Zaremby z 1302 roku. Po sprowadzeniu jezuitów do Poznania powstało Kolegium Jezuickie, które przejęło kościół, szkołę i kilka innych budynków.

Szkołę otwarto 25 czerwca 1573 r, data ta jest podawana jako oficjalna data założenia w zestawieniu Stowarzyszenia Najstarszych Szkół. Problematyczne jest utożsamienie szkoły z Kolegium, ponieważ szkoła przez pewien czas działała odeń niezależnie. „Marynka” – jak dziś nazywa się samo liceum – może więc jedynie określać się spadkobierczynią Kolegium.

Po zlikwidowaniu Kolegium Jezuickiego w 1773r. Komisja Edukacji Narodowej połączyła Kolegium z Akademią Lubrańskiego nadając szkole nazwę Akademii Wielkopolskiej, a w 1780 zdegradowała ją do Szkoły Wydziałowej.W 1834 szkołę podzielono na dwa gimnazja – gimnazjum Fryderyka Wilhelma dla protestantów (dzisiejsze III Liceum Ogólnokształcące im. św. Jana Kantego w Poznaniu) i gimnazjum św. Marii Magdaleny dla katolików. Tym samym szkoła wrócić miała do nazwy pierwotnej, co było wielokrotnie krytykowane – szkoła nie miała bowiem imienia św. Marii Magdaleny, ale tradycyjną nazwę. Przed wielokrotnym przenoszeniem szkoły miała ona siedzibę w dzisiejszej Szkole Baletowej przy ul. Gołębiej.

W 1858 władze przeniosły szkołę jako Gimnazjum św. Marii Magdaleny – do budynku zaprojektowanego przez Friedricha Butzke, odbierając szkole dzisiejszy budynek Szkoły Baletowej. W okresie zaborów gimnazjum to zapisało chlubną kartę będąc kuźnią kadr wielkopolskich działaczy społecznych i politycznych.

Źródło: H. Kądziela, T. Ruszczyńska. Poznań, Przewodnik, Poznań 1965, s.10, za: Wielkie Garbary, Kronika Miasta Poznania nr 3/2017

1886 Urodził się Tadeusz Kutrzeba, polski generał. Dowódca Armii “Poznań” podczas wojny obronnej 1939 r. (zm. w Londynie w 1947 r.)

Jan Gabriel Grochmalicki rektor w latach 1926-281936 Zmarł w Poznaniu Jan Gabriel Grochmalicki, zoolog.

W latach 1919-1936 był profesorem zoologii Uniwersytetu Poznańskiego, a w latach 1926-1928 wielce zasłużonym rektorem tej uczelni. Od roku 1929 był członkiem PAU. Był bardzo aktywnym rektorem – za jego kadencji oddano kilka nowych budynków i rozpoczęto proces porządkowania statusu prawnego nieruchomości uniwersyteckich. Skutecznie poszukiwał też nowych źródeł samofinansowania uczelni.

W czasie pierwszej wojny światowej służył w Polskim Legionie Wschodnim, a po jego rozwiązaniu w wojsku austriackim jako bakteriolog. Ogłosił szereg prac z zakresu zoologii eksperymentalnej, fauny wodnej (głównie skorupiaki), a wraz z Dybowskim o mięczakach bajkalskich i Świtezi, opisując wiele nowych gatunków i form. [fot: www.amu.edu.pl]

1943 W Kraju Warty hitlerowskie władze okupacyjne zakazały Polakom kupowania biletów kinowych w przedsprzedaży.

1968 Urodził się Litza (wł. Robert Friedrich), gitarzysta i wokalista Acid Drinkers. Równocześnie współtworzy grupy Creation Of Death, Turbo, Flapjac, Kazik na żywo i 2 TM 2,3.

YouTube Preview Image

1972 W Poznaniu urodziła się aktorka Agnieszka Różańska. Ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Filmową Telewizyją i Teatralną w Łodzi. Po ukończeniu szkoły podjęła pracę w Teatrze Nowym. Pracuje tam do dziś.


Agnieszka Różańska w spektaklu "Życie to nie teatr"

Agnieszka Różańska w spektaklu “Życie to nie teatr”, fot. Bartłomiej Jan Sowa, materiały prasowe Teatru Nowego

1972 W Poznaniu urodził się Maciej Kurak, artysta wizualny, członek grupy artystycznej Wunderteam.

Maciej Kurak Foto: www.asp.poznan.plStudiował na Wydziale Grafiki ASP w Poznaniu. Od 1998 roku jest asystentem na tejże uczelni w Pracowni Serigrafii u prof. Mirosława Pawłowskiego. W 2003 roku obronił doktorat w zakresie grafiki warsztatowej. Jest laureatem nagrody Fundacji Deutsche Bank w konkursie Spojrzenia na najciekawszego artystę młodego pokolenia w 2005 roku.

W centrum zainteresowań Kuraka znajduje się przestrzeń. Ta fizyczna, organizowana przez architekturę; historyczna, nawarstwiająca się na przedmiotach; symboliczna, odwołująca się do tkwiących w naszej świadomości wyobrażeń i przyzwyczajeń. Kurak przepracowuje wszystkie te strefy, przekształca je i przetwarza.

Odsłania ukryte, nigdy nie zwerbalizowane, pozornie banalne historie. Zrywa zasłonę milczenia przedmiotów. W Poznaniu przy ulicy Żydowskiej, na ścianie, gdzie widoczne były kwatery po zburzonym domu, zrekonstruował fragment istniejącego tam wcześniej mieszkania – Serenada (2001). Na pracę To tu i to tam (2006) składała się pokazywana w domku z kartonu idealna przestrzeń skonstruowana z tego właśnie materiału.

Prace Kuraka poruszają problem autentyczności przestrzeni. Artysta gra z naszymi przyzwyczajeniami, prowokuje do refleksji nad relacjami, jakie sobie stwarzamy pomiędzy środowiskiem, w jakim żyjemy i naszym o nim wyobrażeniem.

Instalacja Macieja Kuraka Foto: lepszyPOZNAN

Instalacja Macieja Kuraka. Rzeźba odsłonięta w Starym Korycie Warty przedstawia dłoń, która strzela palcami w kierunku tablicy, robiąc w niej dziurę. Przygotowana została z okazji Euro 2012, fot: Tomasz Dworek

1975 Poznań w obiektywie Stanisława Wiktora z Archiwum Cyryl – Spacer z psem

Spacer psem - 15 kwietnia 1974

1987 Koncert Marka Grechuty w Teatrze Polskim. Impreza zakończyła cykl koncertów przygotowanych przez Studencki Klub “Cicibór” . Dochód ze wszystkich koncertów Ewy Demarczyk, a później Marka Grechuty studenci postanowili przekazać na pomoc dla dzieci z porażeniem mózgu.

2012 Inauguracja sieci Poznańskiego Roweru Miejskiego.

Rowerzysci na Wildzie lata - 70.te Warsztaty fotograficzne dla młodzieży z BrandenburgiUdostępniono sieć siedmiu wypożyczalni na 80 rowerów ze 120 stojakami. Oficjalne otwarcie odbyło się 26 kwietnia, jednak wcześniej po raz pierwszy w historii firmy obsługującej system doszło do kradzieży roweru.

Choć początkowo Nextbike Polska nie chciał uwierzyć, że ktoś mógł ukraść rower, po sprawdzeniu informacji w serwisie rowerów czarny scenariusz się sprawdził. – Mamy pierwszy przypadek kradzieży roweru miejskiego w Poznaniu, a równocześnie w naszej historii – tłumaczył przedstawiciel operatora.

Dotychczas tylko raz zdarzyło się, we Wrocławiu, że strażacy rower miejski wyciągali z… Odry. Ale nie była to typowa kradzież.

Zdarzają się akty wandalizmu – ktoś oderwie koszyk lub dzwonek, ale nikt nie ukradł całego roweru. Nasze jednoślady są bardzo charakterystyczne – nawet jeśli ktoś oderwie tabliczki z napisami Nextbike, czy wymieni siodełko i tak widać, że to właśnie rower miejski.

Poznański system rowerowy

2016 W Poznaniu odbyło się pierwsze w historii wyjazdowe posiedzenie Zgromadzenie Narodowego, zorganizowane dla uczczenia jubileuszu 1050-lecia chrztu Polski i początków polskiej państwowości.

Po uroczystym posiedzeniu uczestnicy wysłuchali prawykonania przez Filharmonię Poznańską „Oratorium966.pl”, skomponowanego specjalnie na to wydarzenie. Na terenie Międzynarodowych Targów Poznańskich została także odsłonięta tablica upamiętniająca wyjątkowe obrady Zgromadzenia Narodowego.

Centralne uroczystości 1050. rocznicy chrztu Polski rozpoczęły się 14 kwietnia w Gnieźnie i na Ostrowie Lednickim. 16 kwietnia w stolicy Wielkopolski odbyło się spotkanie ewangelizacyjne na Stadionie Miejskim. Zwieńczyła je prezentacja musicalu “Jesus Christ Superstar”.

Według historyków 14 kwietnia 966 roku, w przypadającą wówczas Wielką Sobotę, książę Mieszko I przyjął chrzest. Tysiąc lat później, 14 kwietnia 1966 roku w Gnieźnie odbyły się centralne obchody milenium chrztu Polski pod przewodnictwem prymasa Stefana Wyszyńskiego.

ZDARZYŁO SIĘ 15 KWIETNIA

1452 Urodził się Leonardo da Vinci jeden z największych artystów renesansu. Był malarzem, architektem, rzeźbiarzem, teoretykiem sztuki, badaczem przyrody, i filozofem;. Najsłynniejsze dzieła „Mona Liza”, „Ostatnia wieczerza”, Św. Anna Samotrzecia”, „Dama z łasiczką” (w Muzeum Narodowym w Krakowie).

1489 W Krakowie zmarł powszechnie uznawany za świętego Świętosław Milczący (Silentiosus). Jego szczątki spoczęły w podziemiach Bazyliki Mariackiej.

1786 Urodził się Walerian Łukasiński, polski działacz niepodległościowy.

Twórca Wolnomularstwa Narodowego i Towarzystwa Patriotycznego. Zwany był żelaznym majorem, jest jednym z symboli męczeństwa tamtych czasów. Hołd oddał mu m.in. Stanisław Wyspiański czyniąc go jednym z bohaterów swojej Nocy Listopadowej. (zm. 1868).

1800 Urodził się James Clark Ross, brytyjski podróżnik, badacz polarny.

Odkrył Morze Rossa, barierę lodową zwaną Barierą Rossa, Ziemię Wiktorii (nazwaną tak na cześć panującej wtedy królowej Anglii), Wyspy Rossa i in. Największą jednak zasługą Rossa było udowodnienie, iż Antarktyda jest lądem stałym, nie tylko lodową czapą wokół bieguna południowego. (zm. 1862).

1874 W Paryżu otwarto pierwszą wystawę obrazów malarzy impresjonistów.

1877 Odbył się pierwszy lot helikopterem. Zbudowana przez Enrica Forlaniniego maszyna wzniosła się na 20 sekund w powietrze na wysokość 13 metrów.

1912 Nieopodal Nowej Ziemi na Atlantyku, o 2:27 zatonął „Titanic”, największy liniowiec świata.

1912 Urodził się Kim Ir Sen przywódca komunistycznej Korei. Podczas pobytu w Polsce Kim Ir Sen odwiedził wieś Model, w której znajdowała się Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna im. Przyjaźni Polsko-Koreańskiej. Wieś ta jest miejscem urodzenia Waldemara Pawlaka.

YouTube Preview Image

1934 Urodził się Andrzej Kopiczyński, polski aktor – znany z serialu Czterdziestolatek.

YouTube Preview Image

YouTube Preview Image

1939 W Tunisie urodziła się Claudia Cardinale, gwiazda kina włoskiego i europejskiego. Występowała m.in. w “Lamparcie” i “Błędnych gwiazdach Wielkiej Niedźwiedzicy”.

YouTube Preview Image

1945 W Krakowie ukazał się pierwszy numer tygodnika “Przekrój”.

1952 Franklin National Bank wprowadził pierwszą kartę kredytową.

1955 Ray Kroc otworzył w Des Plaines w Illinois pierwszy nowoczesny bar MCDonald’s.

YouTube Preview Image

1959 Urodziła się Emma Thompson, angielska aktorka, scenarzystka. Dwukrotnie nagradzana Oskarem (Me and my girl, Maybe Baby, Rozważna i romantyczna)

YouTube Preview Image

1968 Urodził się Ed O’Brian, gitarzysta brytyjskiej grupy Radiohead. Grupa powstała w 1987 roku w Oxfordzie w Anglii. Zadebiutowali albumem “Pablo Honey” w 1993 roku, z którego pochodzi słynny przebój “Creep”. W 2009 roku grupa zagrała wspaniały koncert w Poznaniu – na Cytadeli.

YouTube Preview Image

1989 Nr 1 brytyjskiej listy przebojów „Eternal Flame” – The Bangles.

YouTube Preview Image

1989 Nr 1 amerykańskiej listy przebojów „She Drives Me Crazy” – Fine Young Cannibals.

YouTube Preview Image

1990 Urodziła się Emma Watson, angielska aktorka, znana z roli Hermiony Granger w serii filmów o Harrym Potterze.

YouTube Preview Image

1996 Prochy Jerry’ego Garcii, lidera legendarnej formacji Grateful Dead, rozsypano w San Francisco w pobliżu słynnego mostu Golden Gate. Kilka dni wcześniej, 4 kwietnia, Deborah, wdowa po muzyku, i Bob Weir, gitarzysta Grateful Dead, rozsypali część spopielonych szczątków Jerry’ego na rzece Ganges w Indiach.

2001 Nr 1 brytyjskiej listy przebojów “What Took You So Long” – Emma Bunton; UK Top Albums “Popstars” – Hear’say.

2001 W wieku 49 lat, w Nowym Jorku, zmarł Joey Ramone, wokalista legendarnej formacji punkowej The Ramones.

Przyczyną zgonu był rak węzłów chłonnych. Naprawdę nazywał się Jeffrey Hyman. Urodził się 19 maja 1951 roku. Na przełomie lat 70-tych i 80-tych grupa cieszyła się ogromną popularnością lansując utwory „Sheena Is A Punk Rocker” oraz „I Wanna Be Seducted”.

2002 Zmarł Szymon Kobyliński, grafik, rysownik, karykaturzysta, scenograf, eseista, dziennikarz.  Autor książek: “Pasjans erotyczny”, “Nasi zbrojni”.

YouTube Preview Image

2003 Szwedzki parlament zadecydował o zniesieniu ostatnich przywilejów szlacheckich. Zniesiono m.in. przywileje gwarantujące szwedzkim arystokratom prawa do opuszczania państwa bez pozwolenia króla i zapewniające im królewską pomoc na wypadek, gdyby trafili do wojennej niewoli.

Urodzeni 15 kwietnia to ludzie szlachetni, posiadający wszechstronne uzdolnienia. Są rozmiłowani w dziedzinach artystycznych. Co myślą to i mówią. Ich intencje są szczere, dużą wagę przywiązują do uczucia, które spełnia w ich życiu istotną rolę. Mankamentem ich jest brak umiaru w tym co robią. Nie mają ponadto pewności siebie i często ogarnia ich niepokój o przyszłość. Są na ogół lubiani przez otoczenie, mimo że pycha i wyniosłość nie są im obce.

Imieniny obchodzą: Anastazja, Modest, Tytus, Wacław

Anastazja, anastasis w języku greckim oznacza – wskrzeszenie, zmartwychwstanie, imię pochodzenia grecko – chrześcijańskiego, w Polsce używane od XIII wieku. Anastazja jest kobietą subtelną i kulturalną, choć kapryśną. W postanowieniach, natomiast, jest stała i konserwatywna. Pracowita, estetka, lubi podróżować. Jest dobrą i troskliwą matką, a także miłą przyjaciółką.

Modest – po łacinie modestus oznacza umiarkowany, łagodny, skromny, szacowny, uczciwy, pierwotnie był to łaciński przydomek.

Tytus, to dziki gołąbek, ptaszek, imię męskie pochodzenia łacińskiego.

Wacław to zapożyczone z języka czeskiego dwuczłonowe imię, któremu odpowiadała polska forma Więcesław, Więsław, teraz występujące w błędnych rekonstrukcjach jak Wieńczysław, Wiesław. W dawnej polszczyźnie wackiem nazywano woreczek na pieniądze, a rzemieślnika, który je wyrabiał, zwano wackarzem. Mężczyzna o tym imieniu jest dobry, pracowity i szlachetny. Kocha spokój i muzykę poważną. Ma wybitny umysł. W sprzyjających okolicznościach potrafi wejść na najwyższe szczeble drabiny politycznej.

Użyte w artykule zdjęcia: lepszyPOZNAN, www.asp.poznan.pl, wikipedia, Wielkopolska Biblioteka Cyfrowa, Bartłomiej Jan Sowa / materiały prasowe Teatru Nowego, CK Zamek / Cyryl, Stanisław Wiktor / Cyryl, Strony internetowe poznańskiej Straży Pożarnej - http://www.kmpsp.poznan.pl, poznan.wikia, Tomasz Dworek, Paweł Kula / Sejm

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.

Lepszykomentarz